لید
ليددر لغت بمعني، هدايت ، رهنمايي و طلايه و پرچم است.
اما در اصطلاح خبرنگاري بنداول يا پراگراف نخست خبر را به سبب هرم وارونه ليد مي نامند
در حقيقت اين پراگراف يا بنداول ميتواند خواننده را به متن خبر هدايت كند يا از خواندن و پي گيري خبر باز دارد.
ليد خبر حيثيت و يترين با نمايشگاه خبر را دارد، كه از متن رويداد معني جامع و كامل بدست بدهد.
ليد خبر شامل يك يا دو جمله از متن خبر است كه، برخي آگاهي هاي ضروري را به مخاطب يا خواننده پيام ميدهد.
ليد خبر معمولاً شامل 30 الي چهل واژه باشد اما ليد خوب از 20 كلمه بيشتر نيست. در ليد چكيده مهمترين قسمت خبر بيان ميشود.
در ليد حقيقت بايد ها و نبايد ها بطور صريح گنجانيده شود.
ليد بايد داراي دو عنصر خبري يعني (كه يا چه باشد) ليد هم خوان با تير باشد.
ليد استنباطي:
اگر در ليد تداخل صورت بگيرد جنبه تبليغاتي را به خود ميگيرد.
لذا تداخل افكار شخص در ليد جنبه تبليغاتي دارد.
ليد بايد مهم نباشد، يعني چكيده رويداد و رفع و روش باشد با محتوا نباشد بطور مثال وزير خارجه با شاروال ملاقات نمود
ليد بايد داراي جملات مركب و طولاني نباشد.
نمونه ليد كلي و بي محتوا، در جلسه شوراي وزيران پيرامون افزايش قيمت ها بحث و تصاميم اتخاذ شد.
ليد مناسب:
هيات براي جلو گيري از رشد افزايش قيمت ها با گرانفروشي نصب قيمت هاي واقعي كالا را تصويب كرد.
در تهيه ليد مناسب بايد از ارزش هاي خبري يعني در برگيري شهرت مجاورت استثنا ها و شگفتي ها استفاده شود.
نقل قول مستقيم:
نقل قول مستقيم در مابين گيومه گرفته ميشود.
مانند وزير اطلاعات و فرهنگ در مصاحبه امروز گفت"به شگوفاني فرهنگ ضرورت داريم".
انواع ليد:
- ليد استفهامي با پرسش آغاز ميشود مانند
تا اكنون در يك مسابقه ديده ايد كه 21 گول رد و بدل شود، در مسابقه تيم A با تيم B ديروز در ستديوم كابل تيم Bبا نتيجه 12 بر 9 تيمAرا شكست داد.
- ليد نقلي:
ليد نقلي هميشه از نقل قول مستقيم و يا غير مستقيم آغاز ميگردد.
در نقل قول مستقيم كلمات با امانت داري در ميان گيومه گرفته ميشوند.
مانند شهردار كابل در مصاحبه با خبرنگار روزنامه انيس گفت:
"تخريب مناطق خارج از ماستر پلان عنقريب آغاز ميگردد".
اما در نقل قول غير مستقيم منبع بصورت درست نوشته شده ولي نقل بين گيومه گرفته نميشود.
- ليد تاريخي:
در اين ليد ضمن ياد آوري سابقه رويداد، يا ذكر تاريخچه ايكه به حادثه كنوني منتهي ميشود، ميتوان علاقه مندي مخاطب را تحريك كرد.
25 سال پيش مرديكه زنش را در مكروريان به قتل رسانيده و فرار كرده بود، ديروز توسط پوليس در ميدان هوايي دستگير گرديد.
- ليد تشريحي:
در خبرهاي سياسي، اقتصادي گزارش هاي سياسي و اقتصادي از اين ليد استفاده ميشود.
نمونه: يك دختر هفت ساله كه در هفته گذشته در جريان تهاجم افراد دوستم بر دفتر ملل متحد مفقود گرديده بود، ديروز در حاليكه از گرسنگي ميلرزيد. از مكتب رابعه بلخي يافت شد.
- ليد توضيحي:
در ليد توضيحي، تصوير سازي با استفاده از واژه ها وضعي بمنظور القاي زيبا ها و تحريك احساسات صورت ميگرد. ليد ميتواند توصيف گر استواري و سختي كوهساران شفافيت و گوراي آب چشمه ها و نهر يا بيانگر احساسات انساني و برخورد ها باشد.
- ليد ضرب المثل:
يعني وقتيكه رويداد با ضرب المثل هماهنگي روابط معنوي داشته باشد و در واقع مصد ا ق رويداد باشد.
سال كه نكوست از بهارش پيداست در اثر بارنده گي ها روز اخير ضخامت برف در مسير كابل به يكمتر رسيده است.
سبك هاي خبر نويسي:
خبر بايد صريح، روشن و شفاف باشد، اگر خبرنگار نتواند خبر شفاف براي مخاطب بدهد، در واقع اعتماد مخاطب را بدست نياروده است.
سبك هرم وارونه:
امروز رايج ترين و كار آمد ترين طرز تهيه خبر به سبك هرم وارونه است، در سبك هرم وارونه چكيده مهمترين مطلب در ابتدا خبر و ارزش هاي دومي و سومي به تدريج به تعقيب هم قرار ميگيرند.
وقسمت هاي با اهميت در پراگراف هاي اول جا بجا ميشود.
به هرتناسبي كه خبر طولاني تر باشد خواننده خبر كمتر است،
مزايا سبك هرم وارونه:
در ليد چكيده و فشرده مهمترين بخش خبر ارائه ميشود، وقت خواننده را ضايع نمي سازد، مخاطب خسته نميشود.
حس كنجكاوي مخاطب تحريك ميگردد،
نمونه سبك هرم وارونه:
دوتن جاسوسي پاكستان در كابل دستگيرشد.
موظفين امنيتي به تاريخ 4 جوزا دوتن جاسوسان پاكستاني را در ده افغانان يكجا دستگير كردند.
به گزارش آمر جنايي قومانداني امنيه شهر كابل نياز احمد و سرفراز دوتن متهم به جاسوسي، زماني دستگير گرديدندكه از تعمير آرشيف ملي ميخواستند عكس برداري نمايند.
متهمان بدون پاسپورت و اسناد بوده و بقول خودشان تابعيت ايالت پنجاب را دارند.
اين متهمان يكماه پيش تر از طريق بندر تورخم داخل افغانستان شده اند.
سبك تاريخي:
در سبك تاريخي مطالب بر خلاف سبك هرم وارونه با توجه به ارزش خبري آنها نوشته نميشود، بلكه به ترتيب زمان رويداد و طوري واقعه اتفاق افتاده است پرگراف ها تنظيم ميشوند.
دستور جلسه هاي رسمي معمولاً به شيوه تاريخي نوشته ميشود.
