پیام ناشر
ملت های که از محتوأ تاریخ گذشته خویش درک ،قرائت وتعریف ندارند ،باید برای شناخت تاریخ خویش از نحوه قرائت دیگران وام گرفته ویا با تمسک به جعل و اکاذیب که دیگران در مورد تاریخ خویش ناگزیر اند گوش فرا دهند.
در کشور ما تاریخ نگاری به سبک اکادمیک تاهنوز صورت نگرفته ، واکثر تواریخ که در مقاطع از زمان تدوین ،تالیف و جمعبندی شده اند ، محتوإ انها شامل رویداد های دوره های مشخص تاریخ به نگارش آمده است.
شک نیست که در این زمینه زنده یاد عبدالحی گردیزی ،ابو الفضل بیهقی ،تاریخ طبقات ناصری که درباره تاریخ سلسلههای اسلامی و درباره سلسله غوریان، نخستین سلاطین هند و جانشینان آنان و دوره استیلای مغول در سرزمین ما در ۶۵۷ هجری تألیف شده است.
به ادامه آن چند مجلد تاریخ که از زنده یاد ملا فیض محمد کاتب ،تاریخ غبار ،نسخه خطی استاد وکیل الدین پوپلزای ،وتاریخ افغانستان بعد از اسلام اثر استاد حبیبی به مثابه کار های ماندگار وبزرگ در علم تاریخ نویسی شمرده میشوند.
در دهه سی افغانستان در بسا زمینه های وارد مرحله تکوین ،باز نگری و،آفرینش آثار تاریخی ویژه شد ،یکی از معتبر ترین کتاب که در این دوره به همت وتلاش استاد زهما ترجمه وبه حلیه چاپ اراسته شد ،تاریخ سیاسی واجتماعی آسیای مرکزی تا قرن دوازدهم بود .در سال 2009 استاد زهما در نامه که به وزیر تحصیلات آن زمان میفرستد در باره اهمیت این کتاب چنین میگوید:
"تاریخ تومارنویسی رویداد ها وحوادث نبوده ویا اشارات محضی بجهت حرکت جامعۀ بشری نمی باشد. تاریخ با لحن دلنشین ورسا به ما می گوید که چرا جامعه به این پهلو می غلتد وبدان سمت راه می افتد وچطور آن حرکت به فعالیت انسان ها پیوند وبستگی دارد. . . "
به قول اقای مهرین :شاید جای تردید درمیان نباشد، اگر بپذیریم که ترجمه ی خوبِ کتاب های جدی وپژوهشی، هزاران وملیون ها انسان را که دارندۀ زبان دیگری غیر ازمؤلف استند، کمک می نماید، گنجینۀ اطلاعات وغنای ذهن آن هارا مدد می رساند؛ استاد زهما دراین حوزۀ کار، منت بسیاری برشانه های علاقمندان چنان آثارنهاده اند. کمترکسی ازکتابخوان های جدی کشوررا سراغ توان نمود، که از فیض ترجمۀ تاریخ تمدن تألیف ویل دورانت، بهره مند نشده باشند.
علی ای: حال ناشر به دلیل مکلفیت وظیفوی که برای چاپ مجدد این اثر مهم داشته محتوأ کتاب را با نگاه تعمقی مرور نموده، وبدون شک یکی از ماند گار ترین کتابهای است که نه تنها در جهت تقویت اطلاعات مخاطب را میتواند هدایت وحمایت کند ،بلکه شرح مفصل ومطولی از نحوه شکلگیری رویداد ها تا قرن دوازدهم را شامل وحامل است.
فیض الله محتاج
رئیس انتشارات کتب بیهقی
