یادداشت مهم
گذشتگان من فرهنگ وزبان خود را داشتند.
اکثر نامهای مکان حامل بار معنائی با درنظر داشت مواصفات مکان اند ، مانند راگ ،کوف ،شگی ، بدخشان ،بدخش ،بیجاده و...بر مبنای برخی باور های تاریخی بدخشانیها از قدیمی ترین گروه اتنیکی و نژادی هستند که از بلخ به بدخشا ن در هنگام زمامداری فرویدون کوچیده اند .
به استناد باور زنده یاد عبدالمحمد اصفهانی بدخشانیها از بومی ترین اقوام آریائی بوده نخست در پا مهر بساط معاش و معیشت داشتند و با تراکم جمعیت به سوی اکناف بدخشان سرازیر شدند .
لهذا اگر این دید گاه درست باشد زبان گذشته آنها سانسکریت بوده و اسمای مکان که نامگزاری شده اند همه به زبان سانسکریت اند.
مانند واژه های راگ ،راوینج ،کوف شکی ، پرخچ، دراگ که در گاثهای زردشت این اسما دیده شده اند .یکی از اسمای مکان که در کوف درمورد بار معنای اش تعابیرو توجیه های گونه گون است مکان است به نام" اینچ" یاامج "لیسه امج"
اینچ واژه است لاتین که معنای آن واحد قیاسی اندازه گیری است . واین مفهوم با اینچ کنونی هیچ قرینه و نزدیکی ندارد. اما واژه "امج" اینج "در فرهنگهای معتبر بار معنای داشته و با مواصفات فزیکی این دهکده نزدیکی دارند.
گذشتگان ما درگویش خود از این مکان به نام "امج" که بار معنای آن تیز رفتن ،سخت، گرما ،تشنگی و بسیارگرم معنا دارد، میگفتند . اما در سال .... هنگامی زنده یاد وکیل عبد الرحمن کوفی در تبانی با ریاست معارف شهر بدخشان بنای مکتب ابتدائی را گذاشتند ، نام این مکتب را اینچ گذاشتند, که این واژه تهی از بار معنائی میباشد. وهمین نام تا امروز رایج و جا افتاد.
در آن زمان که شمار با سوادان در کوف اندک بود واز پژوهشگران نامی نبود، کار برد این واژه ایرادی نداشت ، اما بجاست که تحصیل یافتگان امروز از کار برد نام نادرست احتراز کرده و همان واژه امج به کسر فا وعین ساکن را که همه گذشتگان ما می گفتند. زنده نمایند . زیرا امج به معنای مکان گرم و سخت است و این دهکده به دلیل آنکه در میان دو کوه قرار دارد گرم بوده و همه اراضی آن سنگ و کوه سخت است .
از جانبی دانسته شود که گذشتگان ما زبان و فرهنگ خود را داشتندو هر کنش را که انجام میدادند پیش از انجامش توانائی تفکر و مجال اندیشه ورزی را در پیرامون بار معنایش داشتند.
گفتنیست که تا امروز باشندگان بومی این دهکده که نگارنده هم افتخار وابستگی به این دهکده را دارم امج میگویندو مکتب خواندها اینچ ؟!
