کوف اب
تا ریخچه کو ف اب 
قالب وبلاگ

داعش امروز تنها تهدید علیه عرا ق ,سوریه و کردستان نیست نشست روز یک شنبه مورخ 2میزان میان مصر ، عربستان ، قطر و امارات به این معنا ست که کشور های مذکور در موقف خود به تغییر  و اتخا ذ با لیسی تازه مبادر ت کرده اند ، و کشور سعودی بجا ی همکاری با داعش و سقوط حاکیمت بشار الا سد ، بیمان تازه ئی را برای مبارزه علیه داعش در تبانی با کشور های غر ب و عربی شکل دهد  و در حد بضا عت و استطاعت  نظا می و مالی راهکا رمبارزه با داعش را جستجو کند .

روش چنین راهکار ی به معنای تجدید اقتدار و تحکیم با یه های حکومت سوریه شمرد ه میشود ،زیرا حکومت خلا فت اسلامی بصورت برق آسا یک خط هلال گونه را در سوریه تا درب بغداد به تصرف آورده و این بیشروی داعش مایه نگرا نی کشورهای عرب و غرب را فراهم کرده است .

هر چند در روز های نخست شکل گیر ی این سازمان برداشت برآن بود که این سازمان متشکل از اقلیت ها ی سنی در سوریه و عرا ق بود ه و در آموزش و همکا ری انها بقایای رژیم صدام نقش دارند .

ضمن اختلا فات گسترده ئی که میان داعش و القاعده از گذشته بود ، کسی فکر نمیکرد این جر یان بتواند ابتکار ی رهبر ی را به سا دگی از القاعد ه کسب کند ، اما در بیروز ی ها ی بیا بی که در سوریه و عرا ق داشت القاعده را مجبور به تسلیم شده و حتا ادغام در تشکیل خود سا خت .

راز بیشرفت و بیروز ی داعش :

حضور انز جار در روحیه افکار عمومی  در عراق از ما لکی و در سوریه از بشار اسد یکی از مولفه ها ی بود که با عث حمایت مرد م از این ساز مان در سوریه و عرا ق شد .

این سازمان با تو جه به شنا خت که از نحوه دید و برداشت مرد م نسبت به حکومت ها داشت به سادگی توانست از میا ن جوا نا ن بیکار سوریه و عراق سر باز گیر ی و با انسجام تند روان کشور های خا ور میا نه و حتا جوا نان مسلمان در بیرون از کشور های شان به یک نیرو مانع ،باز دارند و تا ثر گزار تبدیل شود .

 

 

نظام یا نیروی نظامی که در بسیاری از کشورها به طور کلی به آن ارتش گفته می‌شود غالباً سازمانی است که توسط ملت انتخاب و به قدرت می‌رسد[نیازمند منبع] و معمولاً برای دفاع از کشور (یا حمله به دیگر کشورها) با تهدیدات بالفعل یا بالقوه به وسیلهٔ سلاح می‌جنگد. نظام، اصطلاحی مشتق از واژهٔ نظم در زبان عربی است. نیروهای نظامی غالباً به عنوان جوامعی درون جوامع دیگر عمل می‌کنند. این نیروها دارای جوامع نظامی ویژه، سیستم مالی، آموزشی، پزشکی و دیگر جنبه‌های یک جامعه فعال مدنی هستند.

سربازان ارتش آلمان در بوسنی

شغل سربازی به عنوان جزئی از یک گروه نظامی، کهن‌تر از تاریخ مکتوب است. برخی از تصاویر باقی‌مانده از روزگار باستان کلاسیک، قدرت و فتوحات رهبران نظامی را به نمایش می‌گذارند. نبرد کادش در سال ۱۲۷۴ پیش از میلاد یکی از نقاط تعیین‌کننده در طول دوران حکومت فرعون رامسس دوم بود که بر روی مقبرهٔ وی جشن گرفته می‌شود. هزار سال بعد نخستین امپراتور چین متحد به نام کین شی هوانگ به قدری مصمم بود تا خدایان را با قدرت نظامی خود تحت تأثیر قرار دهد که به همراه ارتشی از سربازان سفالین دفن شد.[۱] رومی‌ها نیز به امور نظامی توجه زیادی داشتند تا حدی که عهدنامه‌ها و نوشته‌های زیادی را در کنار مقادیر انبوهی از کتیبه‌های گران‌قیمت حاکی از پیروزی برای آیندگان به جا گذاشتند.

در عصر حاضر، جنگ‌های جهانی و درگیری‌های بزرگ و بی‌شمار تغییرات زیادی در شغل سربازی نسبت به دوران باستان به وجود آورده‌اند. امپراتوری‌های زیادی آمده و رفته‌اند؛ دولت‌ها رشد یافته و انحطاط یافته‌اند؛ تغییرات اجتماعی هنگفتی رخ داده‌اند و نیروهای نظامی همچنان بر روابط بین‌الملل تسلط دارند. نقش نظام در دنیای کنونی مانند دیگر دوره‌های تاریخی، نقشی مرکزی

 

شبه‌نظامیان دولت اسلامی (داعش) کنترل یکی از پایگاه‌های مهم هوایی ارتش سوریه در استان رقه در شمال این کشور را به دست گرفتند.

پایگاه هوایی 'طبقه' در ۴۵ کیلومتری شهر رقه، پایگاه اصلی داعش در سوریه، تنها پایگاه نظامی منطقه بود که ارتش سوریه هنوز کنترل آن را حفظ کرده بود.

تلویزیون دولتی سوریه خبر اشغال این پایگاه و تخلیه آن را تایید کرده، اما گفته است که نیروهای دولتی در حال بسیج مجدد برای حمله به این پایگاه هستند.

به گفته سازمان نظارت بر حقوق بشر سوریه که در بریتانیا مستقر است، در درگیری‌ها بر سر کنترل این پایگاه ده‌ها سرباز ارتش سوریه کشته شده‌اند.

شبه نظامیان "دولت اسلامی" حملات خود برای تسخیر پایگاه هوایی طبقه را از هفته گذشته آغاز کردند.

به گزارش آسوشیتدپرس، این پایگاه هوایی با تعداد زیادی جنگنده، هلی‌کوپتر، تانک، توپخانه و مهمات از مهم‌ترین پایگاه‌های حکومت سوریه در منطقه بود.

بعد از چند تلاش ناموفق برای نفوذ به داخل پایگاه در روزهای گذشته، شبه‌نظامیان دولت اسلامی روز یکشنبه توانستند با وجود حملات هوایی ارتش این پایگاه را تسخیر کنند.

چوب حراج داعش بر نفت عراق و سوریه

گروه تروریستی داعش محموله های نفتی از میادین تحت کنترل خود در عراق و سوریه را به نصف قیمت در بازار سیاه می فروشد و از این طریق روزانه یک میلیون پوند درآمد به دست می آورد.

Flash version 10,1 or greater is required

You have no flash plugin installed

Download latest version from here

// 1 ? true : false, play: true, time: true } } }); $f(0).play(); }); // ]]> به گزارش تسنیم به نقل از آی بی تایمز،کارشناسان می گویند، قیمت فعلی نفت برنت در بازار در حدود 102 دلار (62 پوند) است، اما تروریست ها هر بشکه نفت را بین 15 (25 دلار) تا 36 (60 دلار) پوند به فروش می رسانند.

به گفته کارشناسان، به رغم بازار سیاه ایجاد شده از سوی داعش، قیمت جهانی نفت از این پدیده تاثیر نپذیرفته است، زیرا مقدار نفتی که داعش در بازار سیاه عرضه می کند ناچیز است.

لوای الخطیب، یکی از تحلیلگران مرکز دوحه موسسه بروکینگز گفت، داعش حدود 30 هزار بشکه در روز نفت قاچاق می کند، در حالی که عربستان روزانه 9 میلیون بشکه نفت تولید می نماید.

وی افزود: «منطقه بین عراق و سوریه یک بازار سیاه ایده آل برای فروش نفت است، زیرا این منطقه تحت کنترل آنهاست.»

بر اساس گزارش ها، داعش حدود 60 درصد میادین نفتی در استان های شرقی سوریه و 7 میدان نفتی و 2 پالایشگاه در عراق را در اختیار دارد.

تهدید جدی است

 

تروریست داعشی:برای بمب گذاری به انگلیس می روم

یک عضو انگلیسی داعش در گفتگوی صوتی با بی بی سی سخنان تکان دهنده ای را بر زبان آورد و انگلیس را هدف بمب گذاری های خود خواند.

به گزارش باشگاه خبرنگاران؛ خبرنگار بی بی سی به منظور بررسی طرز فکر اعضای داعش و خطر آن برای غرب ، با یک تروریست عضو داعش که در سوریه حضور دارد، گفتگوی صوتی انجام داد.

این تروریست 27 ساله پاکستانی که تابعیت انگلیسی دارد و نام خود را به علت شباهتش به یکی از اعضای کشته شده القاعده، به "اولاکی" تغییر داده و در درگیری هفته پیش زخمی شده است.

این تروریست خبر سر بریدن چند تروریست در اطراف حلب را تایید کرد و گفت ما سر چند نفر حدود سه یا چهار نفر را بریدیم که شاید بیشتر هم بودند ولی سه ، چهار نفری را که خودم می دانم سرها را مانند همیشه به مرکز شهر بردیم تا میان جاسوسان وحشت بیاندازیم و روحیه آن ها را تضعیف کنیم.

وی درباره واکنش احتمالی امریکا به کشته شدن جیمز فولی به خبرنگار بی بی سی گفت سربازانتان را بیاورید ، سربازان امریکایی تان ، سربازان انگلیسی تان را ؛ ما همه شان را به جهنم می فرستیم، اگر سربازان امریکایی پا در خاک ما نگذارند ما به امریکا می رویم تا سربازانتان را سلاخی کنیم همان گونه که شما خواهرها و برادران ما را سلاخی کردید.

2                          2 

 

دولت عراق می‌گوید نیروهای ارتش حمله شبه‌نظامیان دولت اسلامی به بزرگ‌ترین پالایشگاه نفت این کشور در بیجی را دفع کردند.

به گفته ارتش عراق چند شبه‌نظامی گروه "دولت اسلامی" (داعش) هم در این عملیات کشته شده‌اند.

نظامیان و شاهدان عینی به خبرگزاری فرانسه گفته‌اند که نیروی هوایی از عملیات زمینی ارتش پشتیبانی می‌کرد.

به گزارش این خبرگزاری، نیروهای دولت اسلامی عصر شنبه از سه جهت به پالایشگاه حمله کردند.

عملیات ارتش برای دفاع از پالایشگاه نفت بیجی تا امروز یکشنبه ۲۴ اوت ادامه داشته است.

پالایشگاه بیجی در شمال عراق در چند ماه گذشته بار‌ها محل نزاع شبه‌نظامیان دولت اسلامی و نیروهای ارتش عراق بوده است.

این پالایشگاه زمانی ۵۰ درصد نفت مورد نیاز عراق را تامین می‌کرد.

بیجی در شمال تکریت و جنوب غربی شهر کرکوک قرار داد.

شهر کرکوک روز گذشته، شنبه ۲۳ اوت، شاهد چند بمبگذاری هم‌زمان بود که دست‌کم ۱۸ کشته بر جای گذاشت. کلیک بیشتر اینجا بخوانید.

گمان می‌رود نیروهای دولت اسلامی این بمبگذاری‌ها را هدایت کرده باشند.

در اربیل، پایتخت اقلیم کردستان هم بمبی منفجر شد که کم‌سابقه بود. اربیل از امن‌ترین شهرهای عراق در ماه‌های گذشته بوده است.

 

چاک هیگل، وزیر دفاع آمریکا می‌گوید تشکیلات داعش بسیار سازمان یافته است و پنتاگون برای مقابله با آن به یک برنامه طولانی مدت فکر می‌کند.

هیگل گفت: "تهدید گروه داعش یک تهدید گذرا و کوتاه مدت نیست. این تشکیلات بسیار سازمان‌یافته‌تر از یک گروه تروریستی است. آنها بسیار خوب تجهیز و حمایت می‌شوند. برای خود ایدئولوژی دارند و بسیار خردمندانه تاکتیک‌ها و راهکارهای نظامی را به کار می‌گیرند. این گروه ورای آن چیزی است که ما تاکنون دیده‌ایم. احتمالا آنها در آینده خود را دوباره ساماندهی می‌کنند و حملات جدیدی را ترتیب می‌دهند."

او بر این اساس گفت پنتاگون برای چگونگی مقابله با شبه‌نظامیان داعش، برنامه ای دراز مدت را در نظر گرفته است.

در همین حال، در بریتانیا بخش‌های امنیتی در تلاش برای شناسایی هویت مردی هستند که در ویدئو منتشر شده از سربریدن جیمز فولی، کنار او می‌ایستد و بی‌رحمانه خنجر را بر گلوی این گزارشگر آزاد آمریکایی قرار می‌دهد. این پیکارجوی سیاه‌پوش و تنومند، زبان انگلیسی را روان و با لهجه بریتانیایی صحبت می‌کند و براساس گزارش‌هایی تایید نشده، گفته می‌شود او از شهروندان لندن یا جنوب شرق انگلستان بوده است.

در آمریکا اما، خبر باج‌خواهی داعش در یک سال گذشته و ایمیلی که یک هفته پیش این گروه برای پدر و مادر جیمز فولی ارسال کرده بوده است، در صدر اخبار رسانه‌ها قرار گرفته است.

گلوبال‌پست، وبسایت خبری کارفرمای جیمز فولی، خبرنگار مقتول آمریکایی، اعلام کرده است شبه‌نظامیان داعش برای آزادی این خبرنگار ۱۳۲ میلیون دلار باج خواسته بودند.

فیلیپ بالبونی، مدیرعامل گلوبال‌پست، گفته است که شبه‌نظامیان داعش سال میلادی گذشته برای آزادی فولی این درخواست را طرح کرده بودند.

در تحولی دیگر، والدین جیمز فولی می‌گویند داعش به آنها حدود یک هفته پیش ایمیل داده بود و از تصمیم خود برای "اعدام قریب الوقوع" پسرشان خبر داده بود.

روز پنجشنبه همچنین گزارش شد که کاخ سفید یک‌سال پیش طی عملیاتی شبانه در داخل خاک سوریه، تلاش کرده بود گروگان‌های آمریکایی را از دست داعش رها کند اما این عملیات که با مشارکت یگان‌های مختلف ارتش آمریکا انجام گرفته بود و حتی میان آنها و شبه نظامیان تبادل آتش درگرفته بود، بدون نتیجه پایان یافته بوده است چرا که نیروهای آمریکایی حین عملیات متوجه شدند گروگان‌ها دیگر در محلی که آنها مورد هدف قرار داده بودند، نبودند.

این نخستین بار است که آمریکا به انجام یک عملیات نظامی در داخل خاک سوریه پس از آغاز جنگ‌های داخلی این کشور از سال ۲۰۱۱ اشاره می‌کند.

با وجود ناکامی در این عملیات، اریک هولدر، دادستان کل آمریکا، امروز به کسانی که جیمز فولی را کشته اند هشدار داد که تحقیقات جنایی مربوط به قتل این شهروند آمریکایی رسما آغاز شده است و تا هر زمان که نیاز باشد ادامه می یابد.  هولدر گفت در این چنین مواردی آمریکا "حافظه‌ای قوی و محدوده دسترسی گسترده‌ای" دارد.

پاسخ آمریکا به داعش: ادامه حملات هوایی
همزمان با آشکار شدن جزئیات مرگ جیمز فولی و همچنین افزایش نگرانی‌ها از چگونگی تلاش کاخ‌سفید برای جلوگیری از کشته شدن یک گروگان دیگر به نام استیون ساتلاف، جنگنده های آمریکایی روز پنجشنبه هم به عملیات خود در عراق ادامه دادند. اکنون با گذشت دو هفته از آغاز حملات هوایی آمریکا علیه مواضع داعش، شمار حملات هوایی جنگنده‌های این کشور به ۹۰ مورد رسیده است.

مرکز فرماندهی عملیات آمریکا، روز پنجشنبه اعلام کرد که جت های این کشور در کنار پهپادها امروز به چهار خودرو شبه نظامیان حمله کرده اند و مواضع این گروه را در حوالی سد موصل هدف قرار داده‌اند.

از ۹۰ عملیات هوایی آمریکا در عراق طی دو هفته گذشته، ۵۷ مورد آن در حوالی سد موصل، بزرگترین سد عراق، صورت گرفته است.

سدی که اکنون پیشمرگه‌های کرد و نیروهای دولتی عراق مدعی‌اند با کمک جنگنده‌های آمریکایی از کنترل شبه‌نظامیان داعش خارج شده است.

گروهی مسلح یا ارتشی مجهز؟

وبلاگ > مسلم، متین - مقابله با سازمان داعش آنهم تنها به صورت نظامی کار ساز نخواهد بود و توسل صرف به این راه جز عمیق تر و طولانی کردن جنگ نتیجه ای به دنبال نخواهد داشت. نه الزاما به دلیل قدرت نظامی این تشکیلات ، بلکه بیشتر به این علت که سازمان مذکور از پشتوانه ای سیاسی و مذهبی در داخل و خارج عراق برخوردار است که راه مقابله با آن را بسیار مشکل کرده است.


حاكميت سياسي عراق شديدا درگير بحران جانشيني نوري مالكي، وضعيت نظامي و امنيتي اين كشور و نيز منطقه متاثر از بلاتكليفي سياسي در بغداد روز به روز نگران كننده تر، داعش يا آنچه كه خود مدعي ست "دولت اسلامي شام و عراق" نه تنها مشغول تحكيم مواضع خود، بلكه در تازه ترين تهديد كشور كويت رايك هدف معين و مشروع براي اشغال و سرنگوني دولت آل صباح معرفي كرده و عرسال لبنان را هم به آشوب كشانده است. از اين بدتر چيزي قابل تصور نيست ونشان ميدهد اهداف آنها به عراق و منطقه خليج فارس محدود نمي شود.اما در ارتباط با تحركات نظامي سازمان داعش آنچه امروز بيشتراز اهداف آنها جلب توجه ميكند وكمترمورد توجه قرار مي گيرد در پيش گرفتن نوع  عمليات ونحوه اقدامات و اهداف ميداني و نظامي ست كه عمدتا توسط ارتش هاي كلاسيك و رسمي مورد استفاده قرار ميگيرد تا نيروهاي شبه نظامي. يعني" تهديد اوليه سياسي ، انجام حمله تمام عيار نظامي ودر نهايت پاكسازي واستقرار جغرافيائي".اين مدلي كاملا كلاسيك براي ارتش هاي مدرن و منظم است.نيروي هاي با ساختار پارتيزاني كمتر ازاين روش ها واستراتژي نظامي استفاده ميكنند. دلايل آن كاملا روشن است .بديهي ترين عبارتند از:1- عدم وجود نيروي كافي.2-عدم وجود امكانات پايدار و لجستيكي براي اداره يك شهر يا مكان مشخص وسيع غير نظامي .3- به زير ضرب رفتن نيروي شبه نظامي به عنوان اهدافي در دسترس براي ارتش مقابل.از جنبه نظامي زماني كه يك گروه شبه نظامي يا ميليتسيائئ استاندارد نبرد خود را مطابق با ارتشي مجهز و رسمي تنظيم وبه كار ميگيرد و در موقعيت شهري و غير نظامي استقرارميابد، بايد نتيجه بگيريم حتما پاره اي از معادلات سياسي و ميداني تغييركرده اند و صد البته  با ید معترف بود  در ارزيابي اوليه از توان دشمن اشتباهات جدی محاسباتي صورت گرفته است. سازمان داعش اينك از اين منظر بيشتر موجب نگراني ست.
درست يا غلط،اشتباه محاسباتي يا هر چيز ديگر، تجربه تا به امروز نشان داده كوچك انگاشتن یا بي تحرك و خاصيت فرض كردن اين سازمان استقراري در عراق، كمكي به يافتن راه حلي براي برخورد ،مقابله ويا كنترل آن نكرده و اطلاق عبارت "گروه" به سازماني خطرناك اگر با اين تصور صورت گرفته و مي گيرد تا كوچك و با تاريخ مصرف معين نشان داده شود،حداقل از جنبه  نظامي تصوري بسيار اشتباه و مخاطره آميز است.اين سازمان خطرناك (وموارد مشابه)تنها براي نبرد به ميدان نمي آيند بلكه هدف اصلي آنها استقرار سياسي با تكيه بر استاندردهاي حاكميتي وتبديل خود به عادت منطقه اي ست كه شروط اوليه آن ايجاد فضاي مناسب سياسي ودوم داشتن ارتشي مجهزوثروتمند است. مجهز براي عمليات و ثروتمند براي تهيه تجهيزات و جذب نيرو.من اين نكته را در مطالب قبلي هم ياد آور شده بودم كه از شروع بحران فعلي و سقوط موصل در 6 ژوئن از جنبه موقعیت و موضع سياسي ، نحوه برخور دولت اقلیم کرد ،تركيه،مواضع قطر و عربستان و از همه مهمتر نحوه مقابله دولت مركزي بغداد با بحران داخلی و مواضع بارزاني ، بسيار عجيب و غير قابل ارزيابي ست.آيا بارزاني فكر مي كرد با آزاد گذاشتن عوامل داعش و تضعيف دولت عراق به هدف نهايي اعلام استقلال كردستان دست خواهد يافت؟آيا دولت هاي تركيه و قطر و عربستان تصور ميكردند دولت مالكي را با بحران روبرو و وادار به كناره گيري خواهند كرد؟يا شايد مالكي تصور ميكرد با بهره گيري از بحران وترساندن نيرو هاي سياسي قادر خواهد بود اولا دولت سوم خود را تشكيل دهد،ثانيا با اعلام حالت فوق العاده نه تنها داعش، بلكه مخالفان را از صحنه سياسي بيرون خواهد انداخت؟( اتهامي كه مخالفان خصوصا هوشيار زيباري متوجه مالكي كرده اند).مي تواند تک نک یا همه اين موارد باشد، شايد هم نه!نميدانم!پاسخ به اين سوالات مستلزم گذشت زمان است.
به هرحال تصور ميكنم مشكل اصلي در عدم توانائي كنترل سازمان  داعش ،به 2 عامل مهم باز ميگردد .اول، محاسبات به شدت اشتباه از ساختار حرفه اي و توانائي نظامي و امكاناتي اين سازمان. دوم به محاسبه پر اشتباه ديگر از توانائي سياسي و مذهبي اين نيرو براي باز سازي خود. محاسبات اشتباهي كه از همان ابتدا موجب شد نه دولت مركزي عراق و نه همسايگان اين كشور منجمله ايران به اهميت خطر تازه متولد شده پي نبرند يا حداقل خطر را آنگونه كه واقعا بود نديدند. برنامه ريزي ها و اهداف نظامي داعش نشان ميدهد ساختارنظامي و امنيتي آن کاملا متفاوت و از الگوي هاي مرسوم حاکم بر سازمان هاي چريكي تبعيت نميكند.نيروي چريكي و ميليتسيائي تحت هيچ شرايطي خود را اسير،محدود و گرفتار موقعيت نبرد براي تسخير شهر ويا مراكز غير نظامي نميكند مگرآنكه از قبل محاسبات سياسي و جمعيتي مكان هدف را براي استقرار دائمي انجام داده باشد. استقرار، ويژگي يك ارتش رسمي ست تا يك گروه شبه نظامی .پس بايد يك جاي تحليل هاي اوليه وقبلي اشتباه بوده باشد كه براي مقابله آينده، لازم است اين محل آسيب را شناسائي و اشتباه رفع شود. شايد چندان خوشايند نباشد اما آنچه مسلم به نظر مي رسد و به آن معتقدم آنستكه مقابله با اين سازمان خطرناك يا دولت خود خوانده اسلامي تنها به صورت نظامي كار ساز نخواهد بود و توسل صرف به اين راه جز عميق تر،طولاني تر و فرسايش كردن جنگ نتيجه اي به دنبال نخواهد داشت.به مانند 2 ماه گذشته. نه الزاما به دليل قدرت نظامي اين تشكيلات ، بلكه بيشتر به اين علت كه سازمان مذكور از پشتوانه اي سياسي و مذهبي در داخل و خارج عراق برخوردار است كه راه مقابله با آن را بسيار مشكل كرده است.يافتن راه حلي جامع ،فراگير و توافقي منطقه اي و بين المللي براي مقابله با داعش حداقل براي تهران امري فوري و ضروريست. پيش از آنكه اين سازمان  رسما به عنوان يك نيروي سياسي و استقراري به بخشي از عادت منطقه تبديل شود.

 

[ دوشنبه سوم شهریور 1393 ] [ 7:39 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]

صفحات زندگی من

زندگی من از نخستین بامداد تولدم تا امروز در چها ر صفحه بار محتوا ی داشته است .

1-دو ران عطوفت

2- دورا ن جنا یت

3- دو ران کار مثبت

4- دو ران حما قت

تا زما نیکه دست نوا زش مادر  بر کتف و سرم اهتزاز داشته دورا ن عطوفت و لطف زندگی بو ده است .

اما هر گا هی که پند و پیا م ما در و آموز گار واقعی را کم گرفته ام دورا ن گرایش به سوی جنا یت بوده است.

هر گا هی که بر پند و پیا م ماد رو آموز گار واقعی مکث کرد ه و آنرا جد ی گرفته ام

دورا ن کا رمثبت و دست یا بی به هداف مثبت بود ه است .

و دوران حما قت مصا دف با هنگا می بوده است که، بدون تعر یف و شناخت از هدفی در گمراهی نا شیأ نه فکر و پا ی خود را بیهو ده برا ی کسب هیچ هدفی فرسو ده کرده ام.

[ چهارشنبه بیست و دوم مرداد 1393 ] [ 10:22 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]

غزل
شهد شیرین بود , مستی مگر در عنب است
چشم مفتون کند , شهد مگر در دو لب است
عشق در فصل جوانی نبود, عمر چی سود
فصل پیری اگر این کار شود , مستحب است
شور مستی همه در فصل جوانی واجب
در خزان مست شوی, اصل شکست ادب است
دو نگه فصل جوانی ,اگرم بخیه شود
لذتش بیشتر از شهد ,شراب و رطب است
محتسب بر سخنم خرد ه مگیری هر گز !
عشق باز ی نکنم جور به اصل و نسب است
دل نا صر ی و شب روز زعشق کهنه
درد مندوتعب آلود کمی ملتهب است

[ سه شنبه چهاردهم مرداد 1393 ] [ 15:13 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]
سخن روز دعوا بر سر جا نشینی در اریکه قدرت , مهمترین چا لش است که منا سبات سیاسی , اقتصادی و امنیتی کشور ما را با التهاب مزمن رو در رو کرده است . فرآیند دست یا بی به اریکه قدرت اگر برای آقای داکتر عبد الله رویاء شرین و رومانتیک شمرده شود , برای آقای اشرف غنی این رویا ء شرین و رومانتیک یک کا بوس تلخ و ترسنا ک شمرده میشود. و تعامل این بازی همنیست , و در این بازی یکی باید در کا بوس ترس تلخ تقلا کند , و دیگر ی در شرف تجربه کردن رویاء های شرین رومانتیک در انتظار طعم لذتهای اسطوره ئی باشد. چه با ید کرد؟ تا در چشیدن طعم این لذتها ی اسطوره هردو سهیم شوند و ملت از تهدید فقر , نا امنی و التهاب سیاه مزمن که نا شی از تب قدرت است نجا ت یا بد . من ادویه موثر برایش نیافتم اگر دوستان میدانند لطفن مرا رهنمای فر مایند .!
[ شنبه چهاردهم تیر 1393 ] [ 10:29 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]

  جنگ ضد جنگ

به گزارش سایت فارسی بی بی  سی "صدها تن از نفرات گروه طالبان به مراکز نظامی در جنوب ولایت هلمند حمله کرده و با نیروهای دولتی درگیر شده‌اند.

براساس گزارش‌های  بی بی سی عملیات طالبان که با حمله به ولسوالی سنگین آغاز شده بود در حال حاضر، به سه ولسوالی کجکی، موسی قلعه و نوزاد نیز گسترش یافته است.

مقامات محلی گفته اند که نفرات طالبان عملیات خود را با حمله به تعدادی پاسگاه پلیس در سنگین آغاز کردند و تا کنون، سی و پنج تن از نیروهای دولتی و بیش از یکصد تن از نفرات طالبان کشته شده‌اند."

مخا لفا ن دولت در سا لهای گذشته در آغاز بها ر حملات خود را بالا ی نیروهای دولت در بر خی منا طق انجا م می دادند ,اما حملات طا لبا ن در هنگا می صورت میگیرد که در منا طق که جنگ آعاز شده موقع کشت و فصل جمع آور ی محصولات بوده و تا حدی این تها جم غیر مترقبه میبا شد.

دلیل آغاز جنگ در هلمند :

شا ید عوا مل و عناصر ی گو نه گونی سبب آغاز تها جم طالبان در هلمند با شد اما مهمترین مولفه ئی که در این هنگا م سبب آغاز جنگ شده پیوند نزدیک با در گیر های وزیر ستا ن و حملات گسترده داعش در عراق و مشکلا ت انتخا با ت افغانستان  است .

جنگ و پیشروی های داعش به شدت برای سازما نهای رادیکال انگیزه داده است تا با الهام از پیشروی های داعش در عراق برای افراد خود انگیزه جنگی داده و به این وسیله تثبیت مو قیعت نمایند.

اما وضعیت در عراق و افغانستان در هیچ زمینه ئی مشا به نبود ه و امروز مخالفا ن دو لت از حما یت جد ی مرد م مانند دیروز بهرمند نیستد.

هما نطوریکه در وزیر ستان اثبات شد حتی مرا کز که به صورت سنتی پایگاه تولید تفکر سا زما نهای تند رو شمر ده میشد , موج از نا رضا یتی در میا ن مردم تا زه شکل گرفته و در عملیا ت  های تا زه اردوی پا کستان مرد م به صورت تلویحی از حما یت تند روان روی گشتاندند.

وظایف مبرم دولت :

دولت باید با شتاب یک عملیات گسترده را در منا طق جنگی و نا امن بر نا مه ریزی کرده و نگزارد مخا لفان با بهره دار ی از جو وریسک ها ی آتی موقعیت خود را تثبیت کنند.

با سرا ن ا قوام تماس گرفته شده و حما یت مردم برای ادامه عملیات جذ ب گردد.

برای تشریک مسا عی با اردوی پا کستان زمینه تفا هم و تماس بر قرار شده و زمینه تباد ل اطلا عات کشفی مسا عد گردد.

 

  

 

 

[ چهارشنبه چهارم تیر 1393 ] [ 16:4 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]

 

قطعه

زندگی مضمون عشق و آروز ست

زندگی با آرزو راه نکوست

زندگی با آرزو عیش و نشاط

زندگی بی آرزو شبه ممات

زندگی با آرزو عیش بزرگ

آرزو باید بود خیلی سترگ

در پی یک آرزو باید دوید

در میان خس وگل باید خزید

تا به وفق تو شود دنیای دون

ورنه در حسرت گدازی با جنون

[ یکشنبه هجدهم خرداد 1393 ] [ 13:16 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]
در اثر رانش زمین بتاریخ 12 ثور 2700 تن در بدخشان در متن خاک فرو رفت ، ولسوالی ارگو که یکی از ولسوا لیهای بدخشا ن است در جریا ن یک قرن اخیر چنین تجربه هولنا ک و خانمان سوز را هر گز تجربه نکرده بود. در اوایل وقوع رویداد انتظار میرفت شمار قربانیا ن این حادثه بیش از 200 تن نباشد ، آما ر تازه حاکی از آن است که شما ر تلفات بیش از 2700 تن بو ده و انتظار... میرود این رقم د رحال بلند رفتن با شد.
ولسوا لی ارگو یکی از ولسوالیهای است که فقر بیکاری بر سر نوشت مردمش مسط بود ه و اکثر جوا نا ن این ولایت برای کار یا به کشور های همسایه مانند ایران و پا کستان و بر خی از جوا نان آن مصروف اشتغال در ارگو هستند .
سه هفته پیش زمانیکه شب هنگام از بد خشا ن به صوب کابل می آمدم تیل موترم سا عت سه و نیم شب در این منطقه خلا ص شد ، اتفا قن در مسیر راه در حال که باران به شدت جریا ن داشت ، نظرم را د رجوار سرک تانک تیلی به خود معطوف داشت .
هنگا میکه موترم را درجوار یکی از ذخیره ها ی تیل ایستاد کردم مرد میا نه سالی از اطاق برون شد و تیل مورد ضرو رتم را د رتانکی انداختم.
مرد محاسن سفید اصرار داشت که شما مهمان هستید ، و با لا ی ما حق دارید خیر است پولش مهما نی شما .
یاد م آمد که در امان التوا ریخ خوانده بودم که اگر در بدخشا ن کسی از مهمان پول بگیرد بد ترین کا ر را کرده است ، و در فرهنگ بدخشا نیها زشت ترین کار گرفتن پول از مهما ن است این مردم با وجود آنکه فقیر و نادار اند اما د رمنا عت و مهمان نوازی شهره د راما ن التوا ریخ .
بعد از آنکه پو ل او را تا دیه کردم از مرد پرسیدم د ر بدخشا ن جوان نیست که اکثر کار های شا قه را پیر مردا ن انجا م میدهند . مرد گفت: راستی جوا نا ن بدخشا ن اکثر مصروف خدمت سر باز ی در پکتیا ، قند ها ر ،کنر و ... سا یر منا طق کشور اند ، و اگر شب هنگام د رجاده های شهر کابل شما تردد داشته باشید اکثر سر بازان که د رداخل شهر مصروف تا مین امنیت اند بد خشا نی اند .
ودر حادثه کنر اکثر کشته شده گان سر با زان بد خشا نی بودند ، و قرار حکا یت یک دو ستم که ما موریت بررسی رویداد کنر را داشت تنها یک سر باز بدخشا نی مقا ومت کرد و تا آخیر ین گلوله مردانه وار با دشمنا ن کشورش جنگید .
اکنون بد خشا ن سخت زخمی است 2700 تن باشند گا ن برا ی همیش در دل خا ک فرو رفته اند و باز ماند گا ن زخمی شان به التیا م و تداوی وتیمار داری اشد نیاز دارند .
مردمی که با صداقت و استواری در برابر رویداد سپید و سیاه ها همیشه ایستاد ه اند و امروز به دستگیر ی من شما نیاز دارند . اما با دریغ حتا رسانها د داخلی ربرابر یک رویداد با این بزرگی سکوت اند و میخواهند ، از آمار و ارقا م استفا ده کنند که رسا نها ی خارجی آنرا باز تا ب میدهند . من امروز در تلویزیون ملی شاهد نشر مجد د رویداد پنجشیر بودم ، رویداد که از نگا ه خبری نشخوار و باسی شده اما بر خی دست اند کا ران نمیدانم به تأ سی از کدا م مصلحتی هر سر ساعت آنرا دو بار ه بازتا ب میدهند ، و فاجعه بد خشا ن با همه گستردگیش هم چنا ن تا هنوز اغذیه چاقی برای رسانها ی افغانستا ن نیست .


[ شنبه سیزدهم اردیبهشت 1393 ] [ 20:52 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]

تندیس خون آلود

زمانی که طالبان وارد شهر کابل شدند، به گفته نزدیکان احمدشاه مسعود دو بار به داکتر نجیب‌الله پیشنهاد ترک کشور را پشنهاد  داده بود. او هر دو بار پیشنهاد را با این اندیشه که طالبان از جان او خواهند گذشت، رد کرد. ژنرال اسحاق توخی، دستیار دکتر نجیب‌الله که یک روز پیش از مرگ نجیب‌الله همراهش بود، بیان کرد: هنگامی که سه نفر به نزد او (اسحاق توخی) و دکتر نجیب‌الله برای ترک کابل آمدند، آن‌ها این پیشنهاد را رد کردند که اشتباهی بزرگ بود. دکتر نجیب‌الله در صبحگاه نخستین روز ورود طالبان به کابل در تاریخ ۲۷ سپتامبر ۱۹۹۶ از مرکز سازمان ملل در کابل بازداشت گردید و به‌همراه برادرش شاهپور احمدزی شکنجه و کشته شد. طالبان اجساد آن‌ها در چهارراه آریانا در نزدیکی ارگ ریاست جمهوری افغانستان آویزان کرده و به تمسخر انداختند.اجساد داکتر محمد نجیب‌الله و برادرش توسط مردمان قبیله‌ای از تیرهای چراغ برق پایین شد و به شهر گردیز در ولایت پکتیا انتقال داده شد.

صبحگاه روز اعدا م داکتر نجیب الله از خانه ام که در دارالان موقعیت داشت برا ی جستجوی برادرم که د رارگ شامل خد مت بود به شهر رفتم . از دار الا مان تا پل با غ عمو می سلاح ها ی سنگین و سبک بسیار در مسیر راه دارالا مان از نیرو های مسعود با قی ماند ه بود .تنها در مرکز شهر دو دستگاه ریکتیف بی ایم بیست و یک را دیدم که در موتر های اورال روسی با یک برخ جبه خانه در متن جاد ه افتاده بودند .

مردم در میا ن خود تبصره داشتند که طالبا ن دو تن را در چار راهی آریانا اعدام کرده اند , چون مسیر حرکتم به سوئی ارگ بود آهسته آهسته به سوی چار راهی آریا نا رفتم . در در چا ر سوء چار راهای اندک مردم تجمع و من از میان مردم گذشته خود را به نزدیک پایه سمنتی که با کیبل دو جسد آویزان بود نزدیک شدم .

اما هیچ کس باور نداشت که این اجساد متعلق به داکتر نجیب الله و برادر ش شاهپوراحمدزی باشد . زیرا سر,و روی داکتر نجیب الله آغشته با خون بود , و به دشواری میشد تشخیص داد که این جسد از داکتر نجیب الله فقید است .

داکتر نجیب الله را چند سال قبل زمانیکه در شفاخانه چار صد بستر از نزدیک دیده بود م گرایش بسیار ی به اضافه وزنی داشت , اما جسد را که می دیدم لاغر و آغشته با خون بود .

اما احمد زی را از نزدیک می شناختم و روزگاری در پکتیا او مصروف خدمت سر باز ی بود ومن مسوولیت فرماندهی یکی از غند های فرقه ۱۲ را داشتم.

در تندیس بی جا ن احمد زی آثاری از جراحت و خون نبود , او تو سط فیر گلوله کشته شده بود , بر تنش  پطلون کوبای  وجمپرو در پایش کرمچ  ادی داس  سفید بود . اما داکتر نجیب الله پیراهن تنبان جگری و ,و اسکت سیاه ودر پایش موزه سیاه داشت.  

طالبان برسم استهزأ بر دهن داکتر نجیب الله نوت صد افغانیگی و بر دماغش سگرت را گذاشته بودند . و مردکه پیراهن تنبان نصوار بر تن و ریش بلند داشت در میا ن دو جسد استاده ومصرف دور دادن اجساد بود .

در میان مردم سکوت و ترس تلخ حاکم بود هیچ کس را ندیدم که بر لبش تبسمی باشد , و در این میان به ذهنم داستان حسنک وزیر و بر دار کشیدنش تو سط سلطان مسعود زنده شد. حسنک آن وزیر خرد ورز و نیکو کار ی که عمری در تقوا ,تعبد و تزهد زیست و در فر جام جسد خون آلودش شش ماه بر دار آویزان ماند, تا خشک شد و مادر ش آنرا دفن کرد.

[ سه شنبه بیست و ششم فروردین 1393 ] [ 12:19 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]

دو روز گرم تابستان در ارغنداب با دوستم

در سال 1366 برای اجرای وظیفه به قند هار رفتم. با استناد یاداشتهایم تا ریخ 24 جوزا بود ،ژنرال محمد جمعه اڅک مسوولیت فر ماند هی قول اردوی شماره سوم را در آنجا بدوش داشت . بعد از رسیدن به قندهار به هدایت جنرال اڅک برای ۲۴ ساعت.،[ موله] استراحت داشتیم ومیبایست سا عت۹بجه مورخ ۲۵ جوزا من برای اخذ هدایت به دفتر جمعه اڅک میرفتم .

ساعت ۱۵ کم ۹ بامداد در دفتر جمعه اڅک بود م که جوانمرد که ګرایش به چاقی داشت با قامت موزون بروت ها ی پر پشت ابروان تیره و چشمان بادامی داخل دفتر شد. یاور ګفت :ریس صاحب تورن صاحب را میشناسی ؟ګفتم نه خیر ! ګفت:قوماندان قطعه ۵۳ قهرمان جوزجان است. بعد من را معرفی نموده وهدایت رفتن به دفتر جنرال اڅک را داد .

اڅک که از جنرالا ن جسور آن دوران شمرده میشد ؛بعد از پذیرش رسم وتعظیم ما را به بالای میزی که خریطه کارش هموار بود اشاره کرد. در خریطه اهداف و قوتهایی دوست برنګ سبز و نقاط که مخالفان دولت بود برنګ سرخ نشانی شده بود.شاپلو ن وچوب اشاره را برای من داده وګفت: رییس صاحب ارکان قطعه ....مو قعیت دوست و دشمن را در خریطه برای من با کمیت وترکیب ګروپمانها تعریف کن .

وقتیکه نوبت به تورن دوستم رسید؛ در نخستین نګاه در یافتم که تورن صاحب از علم توپوګرافی کوچکترین اطلا ع نداشته و سمبول های خریطه برایش  فاقد بار معنای اند.تازه تورن صاحب ګسیخته وپراکنده داشت صحبت کند که معاون وزیر دفاع همان وقت جنرال خلیل داخل دفتر شده و ژنرال اڅک با ګرفتن رسم وتعظیم خشک نظامی راپور قطعات و جزوتامهای قندهار را برایش اراییه کرد.

بعد از اراییه ګزارش به ژنرال خلیل وظیفه هر کدام مارا در بالا ی خریطه تعریف ؛ وهدایت داد که به ولسوالی ارغنداب قطعات خودرا انتقال دهید. مرکز ولسوالی که در جوار کوهی در میا ن سنګر های سسنګی و بلند داژ های سر پوشیده قرار داشت تحت

ضربات متواتر توپچی مخالفان قرار داشت . برخی از قطعات از راه دشت که در شرق منطقه چار قلبه موقیعت داشت تعرض خودرا شروع کرده بودند ؛اما ملا ملنګ یکی از فرماندهان مشهور مخالفان چار روز متواتر نه تنها باعث توقف وجلو ګیر ی تعرض قطعات شده بود ؛ بلکه تلفات شد ید ی را بالا ی جزوتا مهای متعر ض وارد آورده بود.جزوتامهای من و تورن دوستم وظیفه داشتند ؛از مسیر نهر شا هی در قر‌أ سیخچل علیا سیخچل سفلی تا با غ سر کاری تعرض نموده ومسیری را که به بند داله منتهی میشد باز کنند. من که در ګدشته هم از نحوه سبک  جنګهای پارتیزانی قند هاریها تجربه داشتم با حزم و احتیاط نزدیک نهر وسایط را جا بجا و در اراضی سبز تعرض را یکجا با تر صد و تعریف وضعیت جدید آغاز کردم.زما نیکه در یک باغ تعرض میکردیم ؛ با احتاط حوا شی آنرا تلاشی وبعد از تامین امنیت در باره تعرض به باغ دوم تصمیم میګرفتیم. این باغها که سر شار از میوه های چون زرد آلو َ؛شفتالو ؛سیب و سایر میوه های شرین وناب دنیا بود ؛ برای ما بهترین زمینه تفریح وترس را مساعد ساخته بود.

[ یکشنبه هجدهم اسفند 1392 ] [ 15:50 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]

برای مادرم

هر روز که یاد میکنم من رویت

کوف آب شکوهمند و یا آمویت

دل درغم عشق تو تپیدن گیرد

بفرست به سوی تربت من بویت

رباعی

اینجا دل من اسیر کوه کمر است

اندر دل هر ذره که دیدم شرر است

بگذار که بر سکوی کوه سجده کنم

از راز دل کوه دل من  خبراست

[ یکشنبه چهارم اسفند 1392 ] [ 16:35 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]

غزلی غزال چشمت غم والتهاب دارد

رهی دشمنی گرفته نگهت خضاب دارد

به تضرع و نیازم نکند ترحم ولطف

مگرم تمام عمرم به من این حساب دارد

 

[ شنبه بیست و ششم بهمن 1392 ] [ 8:40 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]

پر داخت به ادبیا ت کود ک یکی از نیا زها ی است که باید ؛صنا دید اندیشه وقلم با توجه کا رشنا سا نه مطا بق نیاز زمان  ومحیط اجتما عی ما صور ت گیرد .

شخصیت درد ؛ د رک و نحوه نگر ش هر انسا ن منبعث از مجموعه تجا رب ؛شناخت تأثرأت  است که در کودکی از کانون خا نواده ؛محیط پیرا مونی ومحیط مکتب و اجتما ع در ذهن ما نا خود آگاه شکل میگیرد و در آینده مسیر زند گی ما با تأثر از این نوع نگرش مسیر ی را انتخاب میکند .

با تو جه به این مأمول در دنیا دیگر به دورا ن کود کی اهمیت بسیار جدی میدهند ؛ همه روابط کود ک در این دوره تحت بررسی ؛هدا یت و حما یت خا نواده مدرسه و جا معه بیدار است.از فرهنگ تر بیت وتهذیب کود ک تا؛ تامین روابط مدرسه و اجتماع بر مبنا ی دید شناخت  و هدفمندا نه سمت دهی میشود .

از همین سبب ادبیا ت کود ک جدا از ادبیا ت جوا نا ن وبزرگسالا ن است؛ادبیا ت کود ک حامل مجموعه اطلا عا ت است که در آن بر مبنای نیاز کو دک فکر ؛فهم وشعور مثبت قرأت شده وبرای کودک تلقین وتفهیم میگردد.

در گذ شته در برخی خانوا ده ها یکی از مشغله های ذهنی کود کا ن که سواد داشتند پر داخت به محتوای کتا بهای داستانی مانند ورقه وگلشاه ؛داستان های امیرحمزه ؛لیلی ومجنون ؛قصص الا نبیا ؛گلستان سعدی وسایر کتابهای بود ؛که بیشتر محتوا شاه برای بزرگسالا ن بود . اما کود کان به دلیل نبود کتب که مطا بق ذو ق وفهم انها باشد ؛به خوانش این کتب مبادر ت میکردند .با و جود آنکه که بار معنای این کتابها ثقیلتر از درک وبرادشت کود کان بود ؛اما کود کان از همین زاویه وارد دنیا ی کتاب می شدند و ذوق خود را به این وسیله اشباع میکردند.

علی ای حال در دنیا دیگر بر مبنای روان شناسی کود ک کتب  و اطلا عاتی برای آنها  تدارک میشد که حد اقل در ساختار شخصیتی کود ک در بزرگ سالی تأثر گزار باشد.

متأسفانه در کشور ما بر مبنای چنین برداشتی تا اکنون کار هدفمند وتأثیر گزار صورت نگرفته و در حوزه نشر و پخش ادبیا ت کود ک ما شا هد کار تخصصی کمتر بوده ایم .

اقای  

[ یکشنبه بیستم بهمن 1392 ] [ 7:16 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]

وزیری در جنگ؛ مروری بر کتاب جنجالی خاطرات رابرت گیتس

رابرت گیتس در کتاب خاطرات خود از زوایای تازه‌ای از جنگ در افغانستان و عراق پرده برداشته

رابرت گیتس وزیر پیشین دفاع ایالات متحده در کتاب خاطرات خود که به تازگی به بازار آمده به زبانی ساده زوایایی از جنگ در افغانستان و عراق را روشن می‌سازد که اغلب برای تحلیلگران و روزنامه‌نگاران غیرقابل دسترس و مرموز است. همزمان اما، کتاب 'وظیفه: خاطرات یک وزیر در جنگ' تصور معمول خواننده افغان از ظاهر باصلابت و آراسته سیاست آمریکا در قبال افغانستان و عراق را به هم می‌ریزد و آن را به مجموعه‌ای گیج‌کننده‌ از سوء تفاهم‌ها، برداشت‌ها و تحلیل‌های سیاستمردان آمریکایی، افغان و عراقی از جنگ، سلیقه‌های آنها، و دوستی‌ها و اختلافاتِ (بعضا به صورت باورنکردنی پیش‌پا افتادهء) آنها تقلیل می‌دهد.

آقای گیتس در کتاب 'وظیفه: خاطرات یک وزیر در جنگ' در دو بخش به مرور خاطرات سیاسی‌اش از جنگ عراق و افغانستان می‌پردازد. در این مقاله به بررسی خاطرات آقای گیتس از افغانستان پرداخته شده‌است.

کرزی: عجول، متوهم، عصبی

"کرزی یک رهبر پشتون و یک ناسیونالیست افغان بود و عدم اعتماد به بریتانیایی‌ها و انزجار از آنها، در DNA او است."

رابرت گیتس

رابرت گیتس خاطرات زیادی از رابطه و دوستی‌اش با حامد کرزی، رئیس جمهوری افغانستان نقل می‌کند. او در جایی از کتابش کرزی را فردی می‌خواند که "هرگز برای قضاوت کردن منتظر فکت نمی‌ماند." با این حال در برخی موارد گیتس اعتراف می‌کند که حق با کرزی بوده است.

وزیر دفاع پیشین ایالات متحده می‌نویسد با وجود آن‌که کرزی موقف سیاسی و حتی زندگی خود را مدیون حمایت آمریکایی‌ها بوده "با آن هم کرزی یک رهبر پشتون و یک ناسیونالیست افغان بود و عدم اعتماد به بریتانیایی‌ها و انزجار از آنها، در DNA او است." گیتس می‌گوید در طول چهارسال و نیم دوره خدمتش به عنوان وزیر دفاع بارها با حامد کرزی، اغلب به صورت خصوصی، ملاقات کرده و هر دو همواره گفت‌وگوهای صریحی با هم داشته‌اند.

گیتس کارکردن با حامد کرزی را "به شدت خسته کننده و دیوانه کننده" توصیف می‌کند و می‌گوید شخص او راز کار کردن موثر با رئیس جمهور کرزی را در گوش فرا دادن بهتر به حرف‌های او یافته بود؛ کاری که به گفته رابرت گیتس کمتر کسی از مقامات غربی به شمول سفیر آن زمان آمریکا در افغانستان، تمایلی به آن داشت. چرا که به نظر بسیاری حامد کرزی در طرح نگرانی‌های خود بسیار صریح و تند بود.

آقای گیتس می‌نویسد: 'مدتها قبل از آنکه موضوعاتی مثل تلفات غیرنظامی، عملکرد کمپانی‌های خصوصی امنیتی، حملات شبانه و استفاده از سگها در جستجوی‌ خانه‌ها به موضوع مورد اختلاف شدید و علنی میان کرزی و ائتلاف بین‌المللی تبدیل شود، رئیس جمهوری افغانستان این مسائل را به طور خصوصی به ما گوشزد می‌کرد. اما ما در درک اهمیت این اشارات و اتخاذ اقدامات لازم کُند عمل کردیم.'

رابرت گیتس می‌گوید کرزی 'به طور استثنایی نسبت به اقدامات و یا نظریات خارجی‌ها که در آن به حاکمیت ملی افغانستان،‌ شهروندان این کشور و یا خود او احترام در نظر گرفته نمی‌شد، حساس بود. او بخصوص نسبت به انتقادات خارجی‌ها از خودش و خانواده‌اش، به ویژه در ارتباط با فساد حساسیت داشت.'

در چندین مورد وزیر دفاع پیشین آمریکا به گرایش رئیس جمهور کرزی به تئوری توطئه اشاره می‌کند که به مرور زمان بدتر شده بود. گیتس می‌گوید، کرزی در جلسه‌ای خصوصی در سال ۲۰۰۷ به او گفته بود:

'کار کردن با ائتلاف شمال، کشور را در معرض خطر قرار داده و اینکه "متحدین پوتین" [ائتلاف شمال] اکنون اعضای پارلمان و حتی کودکان را می‌کشند. حامد کرزی به من گفت: این کار طالبان یا القاعده نیست بلکه کار مردم بد خود ما است.' و اینکه حکومت افغانستان 'برای مهار این وضعیت نیاز به مشوره با آمریکایی‌ها دارد.'

حامد کرزی در چند سال اخیر از بسیاری از سیاست‌های آمریکا در قبال افغانستان انتقاد کرده

به گفته گیتس، از آنجا که بیشتر فعالیت‌های طالبان در جنوب افغانستان متمرکز بوده است، حامد کرزی به او گفته که پشتونها بیشترین ضربه را از این جنگ دیده‌اند و او [کرزی] احساس می‌کند که پشتونها هدف قرار گرفته‌اند. گیتس می‌نویسد 'او این را گفت تا اشاره کند که ما نیاز داشتیم با قبایل پشتون بیشتر کار کنیم' و ادامه می‌دهد: 'این [شخصیت] کلاسیک کرزی بود؛ بیش‌ از حد هیجان زده و پارانوید اما الزاما حرفش اشتباه نبود.'

رابرت گیتس در جایی دیگر به گفت‌وگوی مفصلش با کرزی در مورد قضیه کابل بانک اشاره می‌کند و می‌گوید به رئیس جمهوری افغانستان خاطر نشان ساخته که مقصر دانستن آمریکا برای تمام مشکلات افغانستان کمکی به وضعیت نمی‌کند و از او خواسته که باید در مورد موضوع روند انتقال و قضیه کابل بانک با یکدیگر کار کنند. گیتس می‌نویسد به آقای کرزی هشدار داده که افرادی در اطراف او هستند که از نگرانی‌ها و نارضایتی های او سوءاستفاده می‌کنند و تلاش می‌کنند که او را نسبت به آمریکایی‌ها بدبین سازند و برای اینکار 'تئوری‌های توطئه مسخره‌ای' را به خورد او می‌دهند.

گیتس می‌گوید: '[با این وجود] پاسخ‌های کرزی در آن ملاقات و سپس سخنانش در طول ضیافت شام آن شب این سوال را برایم مطرح کرد که آیا واقعا کرزی به حرف کس دیگری، به جز همان ذهن‌های آلوده به توطئه گوش می‌کند؟'

"کرزی به طور استثنایی نسبت به اقدامات و یا نظریات خارجی‌ها که در آن به حاکمیت ملی افغانستان،‌ شهروندان این کشور و یا خود او احترام در نظر گرفته نمی‌شد، حساس بود."

رابرت گیتس

رابرت گیتس می‌نویسد آن شب کرزی به او گفت که شنیده‌است ایالات متحده می‌خواهد افغانستان را تضعیف کند و آن را به کشورهای کوچکی تجزیه کند. او عملکرد آمریکایی‌ها در ایجاد پلیس محلی و کار با رهبران محلی را "به شدت بی‌ثبات کننده" توصیف کرده و نیز پرسیده بود که "اجندای واقعی آمریکایی‌ها در افغانستان چیست؟". به نوشته گیتس او به طور مفصل در مورد "رادیکالیزه شدن پشتونها" سخن گفته و افزوده که 'هندی‌ها به او گفته‌اند که ممکن است آمریکایی‌ها یا انگلیس‌ها پشت این قضیه باشند.'

ابهام در استراتژی غرب

گیتس در چند جای کتاب خود به صراحت اشاره می‌کند که فرماندهان نظامی و مقام‌های سیاسی غربی و افغان به ندرت ارزیابی واقعی از وضعیت افغانستان داشته‌اند. او می‌گوید گزارش‌ها و معلومات مفصلِ بیش از حد از منابع مختلف نظامی و ملکی (غیرنظامی) باعث می‌شد که هر کس ارزیابی خود را داشته باشد و غالبا این ارزیابی‌ها به شدت متناقض بود. او می‌نویسد:

'در اواسط جون ۲۰۰۸، در جریان یک کنفرانس ویدیویی با ژنرالها در کابل و بروکسل و مقامات ارشد پنتاگون در واشنگتن، بار دیگر عصبانیت شدیدم را نشان دادم و خطاب به مقامات نظامی در کابل گفتم: "شما از کابل حرف‌های بسیار خوبی می‌زنید اما گزارش‌های استخباراتی (اطلاعاتی) نیز به من می‌رسد که نشان می‌دهد همه چیز در افغانستان به سمت جهنمی شدن می‌رود. من نمی‌توانم بفهمم که چطور وضعیت به سمت درستی در حال حرکت است. من حتی فکر نمی‌کنم که رئیس جمهوری [آمریکا] هم تصور روشنی داشته باشد از اینکه ما واقعا در افغانستان چه می‌کنیم؟"

آقای گیتس اعتراف می‌کند که 'ناکافی بودن سرباز، مربی و کارشناس غیرنظامی، سلسله مراتب فرماندهی مبهم و گیج‌کننده، نبود هماهنگی لازم در بخش‌های غیرنظامی و فقدان مکانیسم‌های ارتباطی موثر و واضح میان بخش‌های نظامی و غیرنظامی غربی از یک سو و فساد اداری در تمام سطوح دولت افغانستان، دمدمی‌مزاج بودن رئیس جمهور کرزی، نبود وزرای کاردان و اختلافات میان ولایات و دولت مرکزی' از جمله چالش‌هایی بوده که منجر به سردرگمی و ابهام در وضعیت افغانستان شده است.

"آقای گیتس اعتراف می‌کند که ناکافی بودن سرباز، مربی و کارشناس غیرنظامی، سلسله مراتب فرماندهی مبهم و گیج‌کننده و نبود هماهنگی لازم در بخش‌های غیرنظامی از یک سو و فساد اداری در تمام سطوح دولت افغانستان، دمدمی‌مزاج بودن رئیس جمهور کرزی و نبود وزرای کاردان از چالش‌هایی بوده که منجر به سردرگمی و ابهام در وضعیت افغانستان شد."

گیتس می‌گوید دو هفته بعد از ملاقات فوق با دو مقام دیگر وزارت دفاع با یاب دی هوپ سخیفر، دبیرکل وقت ناتو در واشنگتن دیدار کرده بود و آقای سخیفر به او گفته بود: "احساس من این است که می‌توانیم طالبان را مهار کنیم، اما نمی‌توانیم بر آنها چیره شویم."

در جایی دیگر، رابرت گیتس می‌گوید که تعهد و باور روسای جمهوری افغانستان و ایالات متحده به استراتژی نظامی [افزایش نیرو] برای موفقیت آن حیاتی بود، اما هر دو رهبر 'اگر نگوییم که به این باور رسیده بودند که آن استراتژی [افزایش نیرو] شکست خواهد خورد، حداقل نسبت به کارایی آن تردید داشتند.' وزیر دفاع پیشین آمریکا می‌گوید 'استراتژی لازم و منابع آن بسیار دیر به افغانستان رسیده بود؛ زمانی که کاسه صبر در آن کشور و ایالات متحده لبریز شده بود.'

آقای گیتس در بخش دیگری به گزارش محرمانه‌ای اشاره می‌کند که در آن ژنرال دیوید پترایوس در اوایل سال ۲۰۱۱ در یک جلسه ناتو گفته بود که انتقال مسئولیت‌های امنیتی به افغان‌ها می‌تواند در پایان ۲۰۱۴ "آغاز" شود، در حالی‌که برنامه رئیس جمهور اوباما "تکمیل" انتقال مسئولیت امنیتی به افغانها در پایان ۲۰۱۴ بود. اوباما این اظهارات پترایوس را 'مورد دیگری از سرپیچی از دستور از سوی نظامیان' تلقی کرد. او جلسه شورای امنیت را فراخواند و در جریان آن [در حضور پترایوس] با خشم گفت که قصد او آغاز انتقال مسئولیت امنیتی در جولای ۲۰۱۱ و تکمیل آن در پایان ۲۰۱۴ است.

به گفته گیتس، اوباما در آن جلسه تاکید کرد: "من با هرکسی که بگوید برنامه خروج به تعویق بیفتد، سرسختانه مخالفت خواهم کرد. من ترجیح می‌دهم برنامه خروج تسریع شود. نیازی هم به توصیه‌های زیرکانه در مورد دستوراتم ندارم." گیتس می‌گوید 'رئیس جمهور اوباما سپس افزود: "اگر به این باور برسم که با من بازی می‌شود…" و جمله‌اش را ناتمام گذاشت، به وضوح به این معنا که عواقب بسیار سختی خواهد داشت.'

"گیتس نوشته که کرزی به او گفته بود: کار کردن با ائتلاف شمال کشور را در معرض خطر قرار داده و اینکه "متحدین پوتین" اکنون اعضای پارلمان و حتی کودکان را می‌کشند. حامد کرزی به من گفت: این کار طالبان یا القاعده نیست بلکه کار مردم بد خود ما است.'"

رابرت گیتس در ادامه می‌نویسد که به نظر او این تلقی اوباما که ژنرال پترایوس او را بازی می‌دهد، نادرست بود و نسبت به پترایوس نیز بی‌حرمتی حساب می‌شد. رابرت گیتس احساس خود در آن لحظه را اینطور تشریح می‌کند: ‌'همانطور که [در جلسه] نشسته بودم با خود اندیشیدم: رئیس جمهور به فرمانده خود [پترایوس] اعتماد ندارد، نمی‌تواند کرزی را تحمل کند، به استراتژی خودش باور ندارد و نمی‌پذیرد که این جنگ [افغانستان] جنگ اوست. برای او، تمام مساله خروج از افغانستان است. [جو]‌ بایدن همچنان به تحریک او ادامه می‌دهد و دستیاران اوباما برای نشان دادن اخبار و معلومات تهییج‌کننده به او که عملکرد پترایوس و دیگر فرماندهان ارشد نظامی را زیر سوال می‌برد، هیچ فرصتی را از دست نمی‌دهند.'

گیتس می‌گوید با همه اینها پیروزی ماموریت افغانستان حیاتی بود: 'چرا که شکست خوردن یک ابرقدرت دیگر در افغانستان از تندروان اسلام‌گرا عواقب ویران کننده و طولانی در سرتاسر جهان اسلام می‌داشت. این تصور که ایالات متحده در افغانستان شکست‌خورده تلقی شود، آن هم در حالی که آمریکا با بحران اقتصادی روبرو بود، تاثیرات مهمی بر جایگاه این کشور در جهان باقی می‌گذاشت. نیکسون و کسینجر قادر بودند با ایجاد ارتباط با روسیه و چین عواقب شکست آمریکا در ویتنام را مهار کنند و نشان دهند که ما هنوز هم در صحنه جهانی با قدرت هستیم. اما ایالات متحده در سال ۲۰۱۰ چنین شانسی نداشت.'

تلاش آمریکا برای مهندسی انتخابات ۲۰۰۹

ریچارد هالبروک که در دسامبر ۲۰۱۰ درگذشت، نماینده ویژه آمریکا برای افغانستان و پاکستان بود و نقش مهمی در انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۰۹ ایفا کرد.

رابرت گیتس به صراحت به تلاش آمریکایی‌ها برای تاثیر گذاشتن بر نتایج انتخابات ریاست جمهوری افغانستان در سال ۲۰۰۹ اشاره می‌کند. این موضوع احتمالا می‌تواند به درک بهتر اینکه چرا حامد کرزی تضمین شفافیت و آزاد بودن انتخابات از سوی آمریکا را به عنوان یکی از شرایط امضاء توافقنامه امنیتی مطرح کرد، کمک کند.

آقای گیتس اشاره می‌کند که انتخابات سال ۲۰۰۹ باید در ماه می آن سال، برگزار می‌شد اما ایالات متحده اصرار داشت که این انتخابات به آگوست ۲۰۰۹ به تعویق افتد. ریچارد هالبروک، فرستاده ویژه آمریکا برای افغانستان و پاکستان معتقد بود که برگزاری انتخابات در ماه می می‌توانست توانایی اپوزیسیون سیاسی افغان برای رقابت در انتخابات و نیز قابلیت ایساف در تامین امنیت را تضعیف سازد. گیتس به تعویق افتادن انتخابات به ماه اگوست در نتیجه اصرار اداره اوباما و هالبروک را 'نقض قانون اساسی این کشور و مسامحه در نگهداشتن کرزی در قدرت به صورت غیرقانونی برای چند ماه' می‌خواند.

رابرت گیتس اما اضافه می‌کند که هدف از این کار، وقت دادن به دیگر نامزدان ریاست جمهوری برای سازماندهی خود و شرکت در'انتخاباتی معتبر' در افغانستان بود. این کار به هالبروک نیز وقت کافی می‌داد تا جایگزین مناسب کرزی را انتخاب و از او حمایت کند و به گفته گیتس 'به جهنم که قانون اساسی افغانستان بر سر راه دستیابی به این هدف نقض می شد!'

رابرت گیتس سپس به تشریح فعالیت‌های هالبروک برای حصول اطمینان از شکست کرزی در انتخابات بیستم آگوست ۲۰۰۹ می‌پردازد. فرستاده ویژه آمریکا برای افغانستان و پاکستان، اصرار داشت که تمامی نامزدها به صورت مساوی از امنیت شخصی، دسترسی به رسانه‌ها و امکانات کمپین انتخاباتی برخورددار باشند. اما خواست واقعی او این بود که به رقبای کرزی اعتبار کافی بدهد تا کرزی در دور اول رای کافی کسب نکند و انتخابات به دور دوم کشیده شود. به گفته وزیر دفاع پیشین آمریکا، با آنکه برخلاف انتخابات ۲۰۰۴، موضع رسمی آمریکایی‌ها در انتخابات ۲۰۰۹ بی‌طرفی بود، اما ریچارد هالبروک و کارل ایکنبری، سفیر وقت آمریکا در کابل با نامزدهای رقیب کرزی ملاقات می‌کردند، با آنها عکس می‌گرفتند و حتی در گردهمایی‌های آنها شرکت می‌کردند.

"گیتس می‌گوید هدف از تاخیر در انتخابات ۲۰۰۹، وقت دادن به دیگر نامزدان ریاست جمهوری برای سازماندهی خود بود. این کار به هالبروک نیز وقت کافی می‌داد تا جایگزین مناسب کرزی را انتخاب و از او حمایت کند و به گفته گیتس 'به جهنم که قانون اساسی افغانستان بر سر راه دستیابی به این هدف نقض می شد!'"

رابرت گیتس می‌گوید این امر باعث شد که کرزی به این نتیجه برسد که ایالات متحده از او فاصله گرفته و در حال معامله با 'جنگ سالاران' و کمک به برنده شدن آنها در انتخابات است.

گیتس می‌نویسد که انتخابات با دشواری‌های امنیتی زیاد و 'با وجود تقلب گسترده از سوی کرزی' به دور دوم کشید. کای آیده، نماینده سازمان ملل متحد در افغانستان گزارشی در مورد انتخابات تهیه کرد تا به کنفرانس وزرای دفاع ناتو ارائه کند. رابرت گیتس می‌نویسد: 'در آن کنفرانس کای آیده کنار من نشسته بود و قبل از آنکه به سخنرانی بپردازد، در گوش من گفت با وجود آنکه می‌خواهد در سخنرانی خود بگوید که دخالت خارجی گستاخانه‌ای در انتخابات افغانستان وجود داشت، اما می خواست من بدانم که ملاحظهء ایالات متحده و ریچارد هالبروک را خواهد داشت.'

آقای گیتس اعتراف می‌کند که قضایای انتخابات باعث شد که کار با کرزی از قبل دشوارتر شود و انتقادات تند او حداقل در 'ماجرای تلاش ناکام و ناشیانه ما برای براندازی حکومتش' توجیه پیدا کند.

رفتارهای 'بی‌فکرانه'

رابرت گیتس در کتاب خاطرات خود بارها از عملکرد سیاسی و نظامی آمریکایی‌ها در افغانستان به تلخی انتقاد می‌کند. او تلفات غیرنظامیان را یکی از چالش‌های جدی آمریکایی‌ها به حساب می‌آورد و می‌نویسد: 'هر حادثه [تلفات ملکی] یک شکست استراتژیک بود و طالبان همیشه از آن به نفع خود استفاده می‌کردند و کرزی آن را بزرگ‌نمایی می‌کرد.'

رابرت گیتس اذعان می‌کند که عملیات‌های نظامی آمریکایی‌ها جنبه‌های دیگری نیز به جز تلفات ملکی داشت که باعث نارضایتی مردم عادی و عصبانیت رئیس جمهورکرزی می‌شد

وزیر دفاع پیشین ایالات متحده به تشریح ملاقات‌های خود با کرزی در مورد تلفات غیرنظامیان و حملات شبانه می‌پردازد و می‌گوید که در یکی از این دیدارها، به طور خصوصی به کرزی در مورد تدابیر آمریکایی‌ها برای جلوگیری از کشته شدن مردم عادی در جریان حملات توضیح داده است. گیتس می‌گوید به حامد کرزی گفته که 'میل شدید او به ابراز علنی خشمش از کشتار غیرنظامیان که بر مبنای معلومات اغلب نادرست صورت می‌گیرد، متحدینش را در بدترین وضعیت ممکن و در معرض آسیب واقعی قرار می‌دهد. از او خواستم که در مورد تلفات غیرنظامی تا زمانی که واقعیت را نمی‌داند، حرفی نزند و خاطرنشان ساختم که طالبان عمدا غیرنظامیان افغان را می‌کشند و [با استفاده از آنها به عنوان سپر انسانی] افراد ملکی را در معرض خطر قرار می‌دهند و او [کرزی] باید نسبت به این موضوع نیز با همان تندی و صراحت اعتراض کند.'

گیتس می‌گوید این توصیه‌های او تاثیری روی کرزی نداشت.

با همه اینها، رابرت گیتس اذعان می‌کند که عملیات‌های نظامی آمریکایی‌ها جنبه‌های دیگری نیز به جز تلفات ملکی داشت که باعث نارضایتی مردم عادی و عصبانیت رئیس جمهورکرزی می‌شد. او می‌گوید 'حملات شبانه با وجود موثر بودنشان در کشتن یا دستگیری رهبران طالبان، باعث واکنش خصمانه از سوی مردم عادی می‌شد.' آقای گیتس، جستجوی‌ خانه‌ها با استفاده از سگ [که از نظر آموزه‌های اسلامی حیوانی نجس به حساب می‌اید] رفتار غیرمحترمانه با مردم، تخریب دارایی‌ها و مایملک روستاییان در جریان حملات را از جمله دلایل برانگیخته شدن خشم مردم نسبت به سربازان آمریکایی‌ می‌شمارد.

"ما اغلب به فرهنگ اسلامی آنها بی‌احترامی می‌کردیم و حرمت بزرگان قومی آنها را نگه نمی‌داشتیم. ما با آن عده از مقامات افغان که از شهروندان عادی افغان اخاذی می‌کردند، همکاری می‌کردیم.با این وضعیت آیا جای تعجبی است که کرزی و دیگران شکایت می‌کردند که در کشور خود هیچ صلاحیتی ندارند؟"

رابرت گیتس

او 'رفتار بی‌فکرانه' با مقامات افغان از سوی آمریکایی‌ها را نیز چالش دیگری می‌داند و می‌نویسد: 'وسایط نقلیه آمریکایی‌ها و نیروهای ائتلاف در جاده‌ها به صورت رعب آوری در حرکت بودند و باعث هراس مردم می‌شدند. ما اغلب به فرهنگ اسلامی آنها بی‌احترامی می‌کردیم و حرمت بزرگان قومی آنها را نگه نمی‌داشتیم. ما با آن عده از مقامات افغان که از شهروندان عادی افغان اخاذی می‌کردند، همکاری می‌کردیم. در کابل و در دیگر ولایات ما و همچنین سازمان‌های غیردولتی، به طور مرتب به اجرای پروژه‌های توسعه‌ای، بدون مشوره گرفتن از مردم محل، تصمیم می‌گرفتیم و کمتر از آنها می‌خواستیم که بگویند چه چیزی نیاز داشتند. با این وضعیت آیا جای تعجبی است که کرزی و دیگران شکایت می‌کردند که در کشور خود هیچ صلاحیتی ندارند؟ یا اینکه مقامات نسبتا صادق و باکفایت افغان شکایت می‌کردند که مردم عادی به آنها احترامی ندارند؟'

آقای گیتس به سهم داشتن غربی‌ها در فساد گسترده اعتراف می‌کند و می‌گوید: 'با وجود تمام کشمکش‌ها و گزافه‌گویی‌هایمان در مورد فساد، ما از این موضوع غافل بودیم که خود ما چقدر در آن دست داشته‌ایم؛ [نقش ما در فساد] در حدی بود که حجم تجارت مواد مخدر در برابر آن ناچیز جلوه می‌کرد. ده‌ها میلیارد دلار از سوی آمریکا و سایر متحدین ما به افغانستان سرازیر می‌شد و ما به این که چقدر از این پول صرف رشوه می‌شود و به حساب‌های‌ بانکی در دوبی انتقال می‌یابد، توجهی نداشتیم. بازرسان خود ما به ما گفته بودند که مکانیسم‌های تفتیش ایالات متحده تا چه حد ناکارآمد است و در مواردی اصلا چنین تفتیشی وجود نداشت. با همه اینها، از کرزی گرفته تا پایین‌ترین فرد افغان مجبور بودند در مقابل شکایت‌های ما از فساد [در دولت افغانستان] سر خود را تکان دهند.'

ارزیابی از وضعیت افغانستان

"ادامه حضور محدود نظامی ناتو بعد از ۲۰۱۴ به منظور آموزش قوای افغان، حمایت لوژستیکی و استخباراتی، حمایت هوایی، عملیات‌های ضدتروریسم، همزمان با حمایت مالی از قوای مسلح افغان، شانس موفقیت ما را به طور قابل ملاحظه‌ای [در مقایسه با شوروی سابق] افزایش خواهد داد. اگر از همین حالا نشان دهیم که این نقش حمایتی را بر عهده خواهیم گرفت، دوستان و دشمنان ما خواهند دانست که ما اشتباه استراتژیک اوایل دهه نود را تکرار نخواهیم کرد و افغانستان را به حال خود رها نمی‌کنیم. همه ما عواقب آن اشتباه را به خوبی به یاد داریم."

رابرت گیتس

آقای گیتس می‌نویسد به تدریج تعریف او از 'پیروزی' در افغانستان تغییر کرد: 'در دسامبر ۲۰۰۶ اهداف من از جنگ، ساده، واضح و نسبتا کوچک بود، اما به نظر می‌رسید که حتی همان اهداف حداقلی هم قابل دستیابی نیست… من در افغانستان فقط به دنبال یک حکومت افغانی و ارتشی بودم که به حد کافی قوی باشند و بتوانند از بازگشت طالبان و القاعده به کشورشان جلوگیری کنند. این اهداف بسیار کوچکتر از اهداف جورج بوش بود. بخصوص از زمانی که به این باور رسیدم که ایجاد حاکمیت دموکراتیک در هر دو کشور [افغانستان و عراق] به زمان بسیار بیشتر از آنچه ما در اختیار داشتیم، نیاز داشت.'

او می‌گوید هنوز باید منتظر نتایج ماموریت غرب در افغانستان ماند اما نسبت به آن ابراز خوشبینی می‌کند. آموزش قوای افغان از نظر او به خوبی پیش می‌رود و مسئولیت امنیتی نیز با موفقیت در حال انتقال به نیروهای افغان است. با اینحال اضافه می‌کند که آینده افغانستان نشان خواهد داد که آیا ماموریت نظامی در افغانستان موفق بوده یا اینکه تمام تلاشها و سرمایه‌گذاری مالی و جانی غرب به هدر رفته است.

آقای گیتس با اشاره به جنگ داخلی در افغانستان پس از خروج قوای شوروی سابق می‌گوید:

'ادامه حضور محدود نظامی ناتو بعد از ۲۰۱۴ به منظور آموزش قوای افغان، حمایت لوژستیکی و استخباراتی، حمایت هوایی، عملیات‌های ضدتروریسم، همزمان با حمایت مالی از قوای مسلح افغان، شانس موفقیت ما را به طور قابل ملاحظه‌ای [در مقایسه با شوروی سابق] افزایش خواهد داد. اگر از همین حالا نشان دهیم که این نقش حمایتی را بر عهده خواهیم گرفت، دوستان و دشمنان ما خواهند دانست که ما اشتباه استراتژیک اوایل دهه نود را تکرار نخواهیم کرد و افغانستان را به حال خود رها نمی‌کنیم. همه ما عواقب آن اشتباه را به خوبی به یاد داریم.'

[ چهارشنبه نهم بهمن 1392 ] [ 11:16 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]

نکته نخست

تا زما نیکه شر أیط تقا بل و توازن میا ن پدیده ها برا برنشود ؛اهمیت و؛و یژگی پدیده ها ی خوب و بد شنا خته نمیشود.سا ده تر ین را ه برا  ی شنا خت ارز شها تقا بل و برابر ی آنها درفر صت استفا ده است.مانند استفا ده آب شو رشرین در زمان غلبه  تشنگی.

نکته دوم

تنو ع وایجا د سلا یق و سبک پیدا یش فر هنگ د رفرا یند تا ریخ و زند گی پیوند تنگا تنگ با قدرت ؛اقتصاد و شرایط زندگی مرفهٔ داشته است.

 کسب لذت همیشه مأ مول اشخا ص بوده است که  زندگی آنها دروضعیت خوب قرا رداشته و پیوسته برا ی د رک و تجربهٔ بهتر زند گی در جستجوی یا فتن تنوع در سبک و سلیقه ٔ مانند پوشیدن ؛نوشیدن واندیشیدن بوده اند . همین گزینش سبک و سلیقه تا زه با عث پیدا یش فر هنگ شد ه است.

 

[ یکشنبه بیست و نهم دی 1392 ] [ 3:3 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]

فیسبو ک چیست ؟

در بیا ن چیست بود ن فیسبوک من بزبان در ی هیچ محتوا ی را نخواند م .لهذا اگر کسی بپرسد فیسبو ک چیست میگویم:

فضا یی که ما توانای جوشش و جنبش خود را سجل میکنیم  .

فضایی که میشاسیم و شناخته میشویم .

فضایی که آموزه ها ی اخلا قی و بد اخلا قی را فرا میگیریم.

فضا یی که داد وستد مساویانه میا ن ما و مخاطبان  صورت میگیرد .

فضایی که وقت گرانبها ی ما ن را به حراج میدهیم .

وفضا یی که از وقت گرانبها استفاد ه بهینه میشود.

وفضایی که مجا زی است اما حقایق بزرگ در این فضأ مجا زی تولد میشود.

کابل بیست وشش جدی

[ پنجشنبه بیست و ششم دی 1392 ] [ 15:7 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]

تعر یف غم

اگر خا نه ؛ثرو ت و تما م مکنتت تاراج شد ه است اینها غم نیستند .

اگر در اثر گلو له تفنگ خصم بر بازو یت زخم شد ید فشار دارد این هم غم نیست .

اگر در غیا بتت از با ب سعا یت مرد م بد گو ی میکنند این هم غم نیست .

اگر پدر ما در و فرزند ت مرد ه است ؛با ور کن که تو هم فردا میمیر ی پس این رویداد ها هم غم نیستند.

اما بزرگتر ین غم آن است که بر کسی اعتما د کنی ولی اوارزش صدا قت را ندا ند و در پی مطا مع پست ما د ی با شد.

 

[ چهارشنبه هجدهم دی 1392 ] [ 19:29 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]
اگر حس خود خواهی و انا نیت در ضمیر ما جا افتد آدمیت می میمیرد .
اگر در اوجنای قدرت تعا دل اند یشه و مدارا ِرا فرامو ش کنیم آدمیت میمیرد.
اگر در روز ها ی داشتن مکنت؛ درد تهی دستی یاران را فرامو ش کنیم آدمیت میمیرد .
اگردر روز ها ی شا د ی دید کوتا هی بر ماتمزده گا ن نکنیم شرافت ما فا قد ارزش میشود.
اگر در اوجنا ی داشتن ثرو ت ؛ نگا هی کوتا هی بر بیچا رگی کو د ک همسا یه نداشته با شیم تفسیر نا م آدمیت در ...

با ره آدم بود ن ما بی تفسیر میشود.
اگر امروز که در بسا ط ما توا ن و توشه زند گی است برای فردا هم باید مکث کنیم که بعد از گذشت مکنت دوره رسید ن رخوت حتمی است.
خوب میدا نیم که آز ؛کینه ؛تن پرو ری ؛بد گو ی وپرورش نفرت در ضمیر؛ روح را آلود ه وجدا ن را بیمار وشخصیت آدمی را گرفتا ر درد ها ی مزمن شک وظن میسازد ؛از همین لحظه این را خصا یص بدرود بگو!
[ سه شنبه هفدهم دی 1392 ] [ 17:24 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]
در توا فق نامه امر یکا و افغانستان بر سر این مسایل اختلاف است
نویسنده: ویندا فلباب براون

خواسته دیگر مذاکره‌کنندگان افغان این بوده که آمریکا تعهدات محکم، مشخص و چند لایه‌ای در مورد ارائه کمک‌های مالی به افغانستان متقبل شود. این خواسته هم با قانون اساسی آمریکا مغایرت دارد و کنگره آمریکا کمک‌های خارجی را به‌صورت سالانه تعیین می‌کند.

البته ظاهرا آمریکا در مورد یکی از خواسته‌های اساسی افغانستان به ن...وعی کوتاه آمده است (هرچند که معلوم نیست چگونه)، و آن خواسته این است که واحدهای ضد تروریستی آمریکا بعد از سال ۲۰۱۴ فقط القاعده (و نه طالبان) را مستقلا هدف قرار دهند. حامد کرزی، رئیس جمهوری افغانستان، سعی کرده حتی عملیات‌های ضد تروریستی هم از کانال نیروهای امنیتی افغان انجام شود، و طرف آمریکایی تنها به کارهای اطلاعاتی بسنده کند.

یکی از چیزهایی که آمریکا بر سر آن حاضر به مذاکره نیست، مسأله مصونیت قضایی سربازان آمریکاییست. دولت افغانستان سعی کرده این مصونیت را لغو کند و سربازان آمریکایی که در دادگاه‌های افغان تحت پیگرد قرار دهد.

آمریکا از بسیاری از کشورهایی که سربازان خود را به آنها اعزام می‌کند، چنین مصونیتی را طلب می‌کند. در جایی مثل افغانستان که غرق در فساد مالی و اداریست، دادستان‌ها قدرت واقعی جمع‌آوری اسناد و ادله ندارند، وکلای مدافع ضعیفند، و عدالت معمولا به فروش می‌رسد، آمریکا بر سر موضوع مصونیت قضایی کوتاه نخواهد آمد.

در نتیجه، در نبود ضمانت در مورد مصونیت قضایی، آمریکا اکیدا با ماندن سربازانش در افغانستان مخالفت خواهد کرد. بحث اعطا یا عدم اعطای مصونیت قضایی یکی از موضوعات عمده مورد بحث در لویه جرگه خواهد بود، و تأثیر سرنوشت‌سازی بر نهایی شدن یا نشدن توافق امنیتی و ماندن سربازان آمریکایی در افغانستان بعد از سال ۲۰۱۴ خواهد داشت.
[ سه شنبه بیست و هشتم آبان 1392 ] [ 8:20 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]

حسین بیشتر از آب تشنه ی لبیک بود.افسوس که به جای افکارش، زخم های تنش را نشانمان دادند و بزرگترین دردش را بی آبی نامیدند. <دکتر علی شریعتی>

اما من فکر میکنم حسین در جستجو ی دو گو نه آب بود ؛ اگر آب بیرنگ و بو ذایقه را برای تشنگان کربلا میخواست آب که در ما هیت آن ابرو ؛تقوا وطها رت بود میخوا ست آنرا برای من و ما تفویض کند تا ذات پا ک ما و من در گندآ ب گمرا هی غر یق نشود و من ما خسر الدنیا والا خرةشمرد ه نشو یم.

بلی !

هر چند مد تها ست حرفه گزارش نو یسی را برا ی همکا را نم تفو یض کرد ه و گا ه نا گاه به نوشتن رویداد ها ی مبا در ت میکنم که د روا قع همه برا ی دل مشغو لی اند تا زمان به صو رت هد رمصر ف  و دگر هیچ.

اما تجلیل از رو ز عا شورا در وزا رت اطلا عا ت فر هنگ و ارایه چند دید متفا و ت که عصا ر ه قرآت اقا ی داکتر رهین وزیر اطلا عات و فر هنگ ؛ داکتر نیا ز ی و ریس بنیاد حسینیه  از عا شورا بود مرا وا دا شت تا در روز عا شورا در شهر بگردم و با عنیت رویکرد و تلقی مرد م از بر گزا ری عا شورا از نو بخوا نم .

فر هنگ عا شورا از هر زا ویه که حلا جی شود تبین و تصو یر ان بد ون شک به معنا ی احترا م به اراده ؛نفر ت از انا نیت وگستر ش عدا لت ا جتما عی مفهو م دارد . اما به هر غا یه و انگیزه یی که بو د ه در فرا یند تا ریخ این فر هنگ تا حد ی از بستر طبعی خود عدو ل نمو ده و رنگ و زنگ سیا سی کسب کرد ه است .

 این رنگ و زنگ سیا سی مو جب ان شد ه تا بر چسب ها ی با پندا ر ها ی کج بر جنب و جنا ح این رو یداد بخیه کنند و این رو یداد با همه عظمت و تقد س خود رنگ و زنگ متفا وت بگیرد.

سینه زنی ؛ خو نریزی ها و نوحه گری ها ی گو ش خرا ش در گذ شته نا شی از این رنگ و زنگ بو د ه است .

اما تا انجا که امسا ل من نحوه بر گزا ری از این رو یداد را در وزا رت اطلا عا ت فر هنگ ؛مسجد خا تم النبین ؛تکیه خا نه چندا ول مسجد فاطمة <ز>دید م رنگ و پیرا یه عر فانی و متفا وت با سالها ی دگر داشت .

در شهر در جایگا ه ها  ی منا سب غر فه ها ی ویژه جهت ارایه اب و نو شا به و شیر برای مرد م تدارک شد ه بو د .از ازدحام ترا فیک و سینه زنی در چها ر سو قها خبر ی نبو د و حتا از بلند گویها ی مسا جد و منابر اوا ی تند و لحنها ی .. . به بیرو ن را ه نکشیده بود .

در داخل تکا یا مسا جد و سا یر محلا ت معین این رو ز فقط پیا مش را به کسی داد که خوا هان پیرو ی از را ه حسین بود وبس.

 

[ پنجشنبه بیست و سوم آبان 1392 ] [ 12:1 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]
وید و ی کشتن سه تن شخص غیر مسلح راکه متهم به همکا ر ی با نیرو ها ی دو لت اند در متن خود
شها دت از یک واقیعت رو شن و تعر یف دارد و ان واقیعت درند ه خوی یک جریا ن را تعر یف میکند و از جا نبی این اقدا م ما هییت انها ی را تعر یف میکند که به نا م اسلام این کنش ها را مشرو ع میدا ند و جا معه رو حا نیت هم از تسسنن و تشییع در این مو رد ۱۳ سا ل است سکو ت معنا دار دارد اما این جر یا ن با گذ شت هر رو ز قلا ده سیا ه بر گرد ه و گردن ملیو نها انسا ن انداخته و با همکاری
ما د ی و معنو ی انها با سما جت و قبا حت بر مشرو عیت خود تا کید دارد

بیا یید این مشکل را مسوو لانه و عقلا نی رد یابی کنیم تدا و م خشو نت محرو میت های اقتصا دی فقر فر هنگی قرا ت ها ی خود من دراو ردی از اسلا م نفو ذ سا زما نها ی استخبا را تی تدا خل غیر مروز قد رتها ی جها نی و شگرد تعا مل ما در پیو ند با انها تا کدا م اندازه مسبب چنین کنش ها ی دد منشا نه است . ...
پا کستا ن با دادن دادن ۴۰ هزار کشته در ۱۲ سال گذشته در جنگ با تروریزم دلیل محکمی برا ی رد این اتهام نیا ورد ه است که از پیکارجویان به‌ عنوان ابزاری در زمینه سیاست خارجی استفاده می ‌کند.
هند و پاکستان در ۶۰ سال گذشته ۴ بار با هم جنگیده اند. امروز هند یکی از کشورهاییست که بیشترین کمک‌های مالی را به افغانستان می‌کنند.
سرا ن کشو ر ها ی عر بی همه یک دل و یک زبا ن با غر ب و امر یکا در راستا ی حما یت و
مبا رزه انها با ترو ر ایزم متحد اند . اما مرد ما ن شا ن با یک دل و یک تصمیم سالیا نه ملیارد ها دینا ر برا ی کمک به طا لبا ن می فرستند .
انها ی که بر اریکه قد رت چمبا ته زده اند در ۱۳ سا ل گزشته عوا مل را رد یا بی نکر ده اند و هر رو ز با تو سل به کنش ها ی بی معنا اب در هاو ن می کوبند.
اما نمیدا نم ما مو ریت روشنفکر که در فرا یند این رویداد ها نقش مترصد را دارد تا اگر رو زی
اوضا ع به سو ی بی ثبا ت برو د با ز فقط اشک بریزد .دگر هیچ.
[ جمعه دهم آبان 1392 ] [ 13:47 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]
وید و ی کشتن سه تن شخص غیر مسلح راکه متهم به همکا ر ی با نیرو ها ی دو لت اند در متن خود
شها دت از یک واقیعت رو شن و تعر یف دارد و ان واقیعت درند ه خوی یک جریا ن را تعر یف میکند و از جا نبی این اقدا م ما هییت انها ی را تعر یف میکند که به نا م اسلام این کنش ها را مشرو ع میدا ند و جا معه رو حا نیت هم از تسسنن و تشییع در این مو رد ۱۳ سا ل است سکو ت معنا دار دارد اما این جر یا ن با گذ شت هر رو ز قلا ده سیا ه بر گرد ه و گردن ملیو نها انسا ن انداخته و با همکاری
ما د ی و معنو ی انها با سما جت و قبا حت بر مشرو عیت خود تا کید دارد

بیا یید این مشکل را مسوو لانه و عقلا نی رد یابی کنیم تدا و م خشو نت محرو میت های اقتصا دی فقر فر هنگی قرا ت ها ی خود من دراو ردی از اسلا م نفو ذ سا زما نها ی استخبا را تی تدا خل غیر مروز قد رتها ی جها نی و شگرد تعا مل ما در پیو ند با انها تا کدا م اندازه مسبب چنین کنش ها ی دد منشا نه است . ...
پا کستا ن با دادن دادن ۴۰ هزار کشته در ۱۲ سال گذشته در جنگ با تروریزم دلیل محکمی برا ی رد این اتهام نیا ورد ه است که از پیکارجویان به‌ عنوان ابزاری در زمینه سیاست خارجی استفاده می ‌کند.
هند و پاکستان در ۶۰ سال گذشته ۴ بار با هم جنگیده اند. امروز هند یکی از کشورهاییست که بیشترین کمک‌های مالی را به افغانستان می‌کنند.
سرا ن کشو ر ها ی عر بی همه یک دل و یک زبا ن با غر ب و امر یکا در راستا ی حما یت و
مبا رزه انها با ترو ر ایزم متحد اند . اما مرد ما ن شا ن با یک دل و یک تصمیم سالیا نه ملیارد ها دینا ر برا ی کمک به طا لبا ن می فرستند .
انها ی که بر اریکه قد رت چمبا ته زده اند در ۱۳ سا ل گزشته عوا مل را رد یا بی نکر ده اند و هر رو ز با تو سل به کنش ها ی بی معنا اب در هاو ن می کوبند.
اما نمیدا نم ما مو ریت روشنفکر که در فرا یند این رویداد ها نقش مترصد را دارد تا اگر رو زی
اوضا ع به سو ی بی ثبا ت برو د با ز فقط اشک بریزد .دگر هیچ.
[ جمعه دهم آبان 1392 ] [ 13:47 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]

این رو یداد  مهم نیست که سطح دید و درا یت ما از زند گی زما ن و مکا ن در کدا م نرد با ن است . مهم این است فرا یند تو سعه با  زسا ی و نو سا زی دنیا بیشتر از سرعت نو ر در حا ل حر کت است . و بخشی از دنیا تو سعه یا فته با این حر کت همگا م و هم نبض و هم نفس است.

 و لی با د ریغ که فرا یند حر کت من و محیط من همرا ه با سطح دید گا ه فلا ن رهبر است  که گو ی رهبر ی را به استمداد تفنگ به دست او رد ه  و نسبت به فرا یند حر کت انسا ن ها ی خلا ق شهر ما را تون  کو چکتر ین ایده یی ندارد .

اگر من محکو م به اید ه گر فتن از شگر د این رهبر عا صی و عقب ما ند از زما ن با شم در یغ به حا ل و  ایند ه پسرم .

[ شنبه بیست و هفتم مهر 1392 ] [ 18:3 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]

ما همه احساساتی انسانی داریم

وظیفه خبرنگاران رویت رخدادهایی است که به ندرت در تجربه شخصی بقیه مردم می‌گنجند. آن‌ها در نقش چشم و گوش مخاطبانشان حاضر می‌شوند و ممکن است با صحنه‌هایی تلخ و تکان‌دهنده روبه‌رو شوند.

 باید پذیرفت که یک خبرنگار فرای یک انسان نیست. حتی بهتر است بگوییم که انسانیت رکن اصلی حرفه خبرنگاری است. در نتیجه اصلا عجیب نیست که تحت تاثیر رویدادهایی که پوشش می‌دهید قرار بگیرید.

کار خبرنگاری شما را از حوادث و رویدادهایی که پوشش می‌دهید جدا و محافظت نمی‌کند و نمی‌توانید انتظار داشته باشید که به هیچ عنوان تحت تاثیر آن رویدادها قرار نگیرید.

همیشه با خود روراست باشید و بپذیرید که کاری که می‌کنید حاوی خطرات و چالش‌های مختلفی است و محدودیت‌های خودتان هم می‌تواند بر آن‌ها بیافزاید.

سعی نکنید ترس‌هایتان را مخفی کنید. می‌توانید با افراد مقتضی درباره مسائلی که برای شخص شما ترس‌آورند صحبت کنید: امنیت خودتان، خانواده‌اتان و موضوعاتی که با اعتماد به نفس شخص خودتان ارتباط دارند.

و در نهایت سعی کنید رویداد خبری را از جنبه‌های مختلف بسنجید. آمادگی کامل از مشغله ذهنی شما می‌کاهد و احتمال بروز موارد هراس‌آور را در آینده کم می‌کند.

شما در در جریان کار خود با مرگ، رویدادهای دراماتیک و فشارهای شدید روانی روبه‌‍رو می‌شوید و حاشیه امنیتی که احتمالا برای خود ساخته‌اید فروخواهد ریخت. موقعیت‌های مختلف شما را به عنوان یک خبرنگار و به عنوان یک انسان به چالش خواهند کشید.

 

راه مقابله کردن چیست؟

از لحاظ عاطفی مهم است که به‌یاد داشته باشید شغل شما چیست. شما خبرنگارید و نه مامور امداد و نجات. وظیفه شما تهیه خبر از رویداد جاری است. البته این کار آسانی نیست. مجبور می‌شوید تصمیمات سختی بگیرید. برای مثال مصاحبه را ادامه می‌دهید یا به کمک شخصی می‌روید؟

انسان‌ها، و به‌خصوص خبرنگاران، موجودات مقاومی اند. با این حال همچنان باید خود را برای چیزهایی که خواهید دید آماده کنید. البته یک سپر دفاعی محکم کافی نخواهد بود. روش درست این است که بپذیرید که برق از سرتان خواهد پرید، که تحت تاثیر قرار خواهید گرفت و جویبار حوادث شما را خواهد برد و، وقتی همه چیز تمام شده است، در جمع همکاران از تجربه‌هایتان خواهید گفت.

 

نزدیکی عاطفی با یک رویداد

رویدادی را در نظر بگیرید که به شخص شما مربوط است. چگونه آن را پوشش می‌دهید؟ فرض کنید خانواده شما با آن رویداد درگیر است، آیا در نگاه شما تفاوتی ایجاد خواهد کرد؟

به گفته مارک برین چنین رویدادی بر نگاه شما تاثیر می‌گذارد که هم جنبه‌های مثبت خواهد داشت و هم منفی.

جنبه مثبت آن این است که برای شما مهم می‌شود. اهمیت پیدا می‌کند و دیگر یک رویداد صرف و بی‌معنی نیست. شما به عنوان یک خبرنگار وظیفه دارید دقیق باشید، در پوشش رویداد اصل امانت‌داری را رعایت کنید و در درک آن به مخاطب کمک کنید. اگر با رویدادی طرف باشید که برای شما معنی و اهمیت شخصی داشته باشد، راحت‌تر به این وظایف عمل خواهید کرد.

وجه منفی آن هنگامی مهم می‌شود که بخواهید از ورود مسائل شخصی به روایت جلوگیری کنید و بی‌طرفی و انصاف را حفظ کنید.

اگر بتوانید در نقش شاهدی شفیق و همدم ولی نادرگیر ظاهر شوید، می‌توانید بگویید که توازن درستی برقرار کرده‌اید.

 

نشانه‌های ضایعه روحی

تاثیر یک ضایعه روحی شبیه جراحت است و نشانه‌های آن هم مانند مجروحیت احساسی. این نشانه‌ها به سه گروه عمده تقسیم می‌شوند.

  • افکار ناخواسته - چیزهای مشخصی چون تصاویر ذهنی ناراحت‌کننده، یادآوری ناخودآگاه خاطرات و کابوس‌های شبانه که نمی‌توانید از ذهنتان بیرون کنید.
  • احتراز - پرهیز ار رفتن به محل‌های مشخص به دلیل ترس از اتفاقات احتمالی. کرختی و بی‌تفاوتی نسبت به مصائب انسانی.
  • برانگیختگی - ضربان قلب شما افزایش پیدا می‌کند، بی‌دلیل عرق می‌کنید و آشفتگی ذهنی به شما اجازه تمرکز کردن نمی‌دهد.

اگر تیراندازی به سوی شما آتش گشوده باشد بروز هم‌زمان این علائم کاملا عادی است. اگر در نیمه‌های شب و در حالی که از عرق خیس شده‌اید از خواب بیدار می‌شوید، احتمالا از تاثیرات روانی برخی چیزهایی که تجربه کرده‌اید رنج می‌برید.

 

از خود مراقبت کنید

باید همان‌گونه که از وسائل خود مراقبت می‌کنید از خودتان هم مراقب کنید.

  • از خواب خود نزنید
  • تا حد ممکن خوب و مرتب غذا بخورید
  • در مصرف الکل و کافئین زیاده‌روی نکنید
  • ورزش کنید
  • هوای تازه را فراموش نکنید
  • به‌یاد داشته باشید که انسانید پس از تجربیات خود با دیگران حرف بزنید

علم و تجربه ثابت کرده‌اند که حرف زدن درباره تجربیات به هضم بدنی و ذهنی آن‌ها کمک می‌کند و احتمال درهم‌شکستگی روحی را کاهش می‌دهد.

 

ضایعه روحی را جدی بگیرید

امروزه بنگاه‌های خبری، نسبت به ده سال پیش، برخورد جدی‌تری با ضایعات روحی می‌کنند ولی این به معنی پایان کار نیست.

کلاس‌های آموزش مختلفی برای محافظت بدنی از کسانی که در محیط‌های خطرناک کار می‌کنند طراحی شده است. برای مثال، اگر شما کسی را برای کار در محیط آلوده به آزبست، یا کار در یک نیروگاه اتمی یا معدن زغال‌سنگ استخدام کرده باشید، اقدامات احتیاطی لازم برای حفظ جان آن‌ها را به جا خواهید آورد.

اما برای ضربات روحی چه کاری می‌توان کرد؟

خبرنگاران شاهد اتفاقات وحشتناکی اند که به دست انسان یا طبیعت برای انسان رقم می‌خورد پس "ضایعه روحی" یکی از خطرات کاری برای خبرنگاران است.

کشته شدن و جراحت روحی خبرنگاران در مناطق جنگ‌زده ادامه خواهد داشت. این بخشی از کاری است که انجام می‌دهیم. میان ما و سربازها، آتش‌نشان‌ها و ماموران پلیس فرقی نیست. ما هم نیروی واکنش سریع محسوب می‌شویم. برای همین قانون سازمان‌‌ها و بنگاه‌ها را موظف به حفاظت از خبرنگاران خود کرده است.

 

از کمک گرفتن خجالت نکشید

ابتدایی‌ترین کمک‌ها را می‌توان از هم‌قطاران گرفت. بیشتر افراد با کمک هم‌کاران، دوستان و خانواده از ضایعات روحی عبور می‌کنند.

اگر حال و روز خوبی ندارید، با دوستان و هم‌کارانتان صحبت کنید. با اعضای خانواده و افراد مورد اعتمادی که به حرف‌های شما گوش می‌دهند صحبت کنید. و خود را برای شنیدن درددل‌های همکاران آماده کنید.

با این حال، در برخی مواقع به کمک افرادی فرای این‌گونه روابط احتیاج پیدا خواهید کرد. این احتیاج به صورت‌های زیر خود را نمایان می‌کند:

  • کابوس
  • یادآوری ناخودآگاه خاطرات بد
  • مصرف بیش از حد مشروبات الکلی
  • مشکلات در روابط خصوصی

بی‌بی‌سی در همین راستا با مرکز مشاوره‌ای در ارتباط است و شما می‌توانید برای کمک به این مرکز مراجعه کنید. اگر هم با مشکل پیچیده‌ای درگیرید می‌توانید از روش‌های روان‌درمانی استفاده کنید.

همیشه به‌یاد داشته باشید که شما یک انسانید و کمک گرفتن از دیگران در هیچ شرایطی مایه خجالت نیست.

[ پنجشنبه بیست و پنجم مهر 1392 ] [ 10:51 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]

روخوس میش، محافظ هیتلر و آخرین بازمانده از کسانی بود که شاهد خودکشی او بودند

روخوس میش، محافظ آدولف هیتلر در سن ۹۶ سالگی در آلمان درگذشت. او آخرین شاهد ساعت‌های پایانی زندگی رهبر دیکتاتور آلمان نازی بود.

روخوس میش، افسر اس اس آلمان به مدت پنج سال از اعضای حلقه درونی آدولف هیتلر به شمار می‌ رفت و در این زمان محافظ، قاصد و تلفنچی آدولف هیتلر بود.

او همیشه با افتخار از خدمات خود به "پیشوا" یاد می‌کرد.

روخوس میش آخرین بازمانده پناهگاه هیتلر در برلین و آخرین شاهد خودکشی هیتلر و اوا براون در روز ۳۰ آوریل ۱۹۴۵ بود.

او فقط چند ساعت پیش از آنکه ارتش سرخ شوروی پناهگاه هیتلر را به تصرف خود در آورد از آنجا گریخت. او خیلی زود دستگیر شد و ۹ سال را در اردوگاه های کار اجباری شوروی به سر برد. تصرف پناهگاه هیتلر، سمبل پیروزی متفقین در جنگ جهانی دوم بود.

بر اساس گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس او هیتلر را مردی خیلی معمولی توصیف می‌کرد و می‌ گفت که هیتلر آدم خشن یا یک هیولا نبوده است.

آقای میش حدود چهار سال پیش در یک مصاحبه با بی‌بی‌سی درباره هولوکاست گفته بود: "من از بازداشتگاه داخائو و اردوگاه های مرگ باخبر بودم اما از حجم آنچه اتفاق افتاده بود خبری نداشتم."

او همچنین گفته بود: "این مسائل جزئی از بحث‌های ما نبود. دادگاه نورنبرگ به جنایاتی که آلمانی‌ها مرتکب شده بودند، رسیدگی کرد اما باید بدانید که هیچ جنگی در تاریخ وجود ندارد که بدون ارتکاب جنایات باشد و در آینده نیز چنین نخواهد بود."

'هرگز آن صحنه را فراموش نمی‌کنم'

روخوس میش، افسر اس اس

روخوس میش در سال ۱۹۱۷ در روستایی که امروز در لهستان قرار دارد، به دنیا آمد. در بچگی یتیم شد و با پدر بزرگ و مادربزرگش بزرگ شد.

قبل از آن که در سن ۲۰ سالگی به نیروهای اس اس (گروه نظامی حزب نازی) بپیوندد، نقاش ساختمان بود.

او در باره کارهایش برای هیتلر به بی‌بی‌سی گفته بود: "ما همه محافظ هیتلر بودیم. وقتی هیتلر سفر می‌کرد، چهار یا شش نفر از ما با خودروی دیگری او را همراهی می‌کردیم. وقتی به آپارتمان هیتلر در محل کار او می‌رفتیم، وظایف دیگری هم داشتیم. دو نفر از ما همیشه به عنوان تلفنچی عمل می‌کردیم. با رئیسی مثل هیتلر، باید تلفن‌های زیادی را جواب می‌دادیم."

با پیشرفت نیروهای متفقین در جنگ و شکست‌های نیروهای هیتلر، او به پناهنگاه خود در برلین عقب نشینی کرد. روخوس میش، تلفنچی این پناهگاه بود.

او به بی‌بی‌سی گفته بود لحظه‌ای که هیتلر خودش را کشت، او با تلفن صحبت می‌کرده و صدای گلوله را نشنیده است.

"اما بقیه صدای گلوله را شنیده بودند و منشی خصوصی هیتلر از همه خواسته بود که سکوت کنند، سپس دستور داده بود که در اتاق پیشوا را باز کنند."

روخوس میش گفته بود: "من هیتلر را دیدم که سرش را روی میز گذاشته بود. اوا براون روی مبل دراز کشیده بود و چهره‌اش به طرف هیتلر بود. زانوهایش را توی سینه جمع کرده بود. او لباس آبی تیره رنگی با چین‌های سفید به تن داشت. هرگز آن صحنه را فراموش نمی کنم."بی بی سی

[ شنبه شانزدهم شهریور 1392 ] [ 14:18 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]

اگر ا نسا نها به دو اصل " آرا مش و آسا یش" نیا ز داشته با  شند ، مولفه ء آسا یش با تو صل به تلاش ،تقلا و تدبیر ممکن است حا صل شود ، اتا اصل آرامش که پیوند نا گسستنی به تفکر ،تعلم وتأمل دارد ، با اتکا به نیرو ی عقل است .

لهذا انسا نها ی که از داشتن مو هبت عقل محرو م اند ، هیچگاه با و جود داشتن  اسا یش به آرامش نخوا هند رسید.

[ شنبه شانزدهم شهریور 1392 ] [ 6:16 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]

شیپو ر ها ی زنگزد ه و زرد درد مند

امشب به سا ز صا عقه در رقص و در نوا

شهر که بو د سلسه جنبا ن عشق و جو ش

امشب اسیر خدعه و تزویر  دیو ها

قطعه

یک دو ره زند گی که بو د سهم جملگی

با ید برا ی درک و دید ن لذ ت شها متی

ورنه دو دست زیر الا شه برا ه عیش

حقا که هست اید ه پر حما قتی

 

 شیپو رها ی خسته و افسرد ه  و مریض

امشب به سا  زصا عقه تقر یر میکنند

در را ستا ی تعر یف سا ز و سرود صا ف

با مکر خا ص حیله و تزویر میکنند

اما مخا طب که  نگا هش وقو ف داشت

معنا به آن سا ز کج شد ه تفسیر میکنند   

[ سه شنبه دوازدهم شهریور 1392 ] [ 11:1 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]

 

امرو ز  فلک  طر ح رفا قت دارد

فردا دو هزا  ر درد و تهمت دارد

بیجا غم دو ش بر دو دوشم با  راست

یک ذره و خو شی و صد جنا یت  دارد

محتا ج
در گو ش دلم گفت فلک بنها نی
در غمکد ه تا رو ز دگر مهما نی
این دم که فرا غتت بو د از غم درد ...
شک دا رم اگر تا دم دگر ما نی

 

[ دوشنبه یازدهم شهریور 1392 ] [ 16:45 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]
Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA MicrosoftInternetExplorer4 /* /*]]>*/ /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt; mso-para-margin-top:0cm; mso-para-margin-right:0cm; mso-para-margin-bottom:10.0pt; mso-para-margin-left:0cm; line-height:115%; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin;}

یا د ی از یک خا طره سر نو شت سا ز

صنف یک مد رسه بو د م بر مبنا ی غریزه ، شو خ ، آدم آزار، و نا را م بو دم , یک رو ز پیش از همه شا گردا ن  با پسر کا کا یم {داراب}از مد رسه گر یختم ومنظو رم از گریز رفتن برا ی شنا ورزی بود .

متاسفانه تا هنوز فن شنا ورز ی را نیا موخته بو دم، اما شیفته شنا ورز ی بو دم ، در سیصد متر مد رسه رو د خا نه قشنگ ،سر شا ر از خشم و شد ت جر یا ن دا شت و گذشتگان ما، کوف آبش نا م گذا شته بو دند .

کو ف با وجود زیبا ی ، مستی ، همیشه  سرو د هستی را با لحن دلنشین تر نم میکرد . اکثر شبها ی تا بستا ن در پهلو ی این رود خا نه میخوا بید یم و تا با مداد برا ی ما سرود زیر و بم تر نم میکرد.

تا اکنون سرو د ها ی که کو ف آب برا یم زمزمه کر ده است در گو شم گورا ، دلنیش و دارا ی مفا هیم شا عرا نه اند ، میتر سم اگر به تر جمه و تحشی آنها مبا درت کنم، ما نند سرو د ها ی تا گو ر که به در ی تر جمه شد ه اند بی معنا نشوند ، بگزا ر برا ی همیش صدا ی تر نم در رود خا نه مست کو ف آب بی تر جمه جر یا ن دا شته با شد.

و بر میگرد م  بر سر اصل مو ضو ع : همینکه در نزد یک رو د خا نه رسیده پیرا هنم را

از سر کشیده و دا خل آ ب شد م و آب با حر ص بی سا بقه مرا به درو ن خو د کشید ، با شد ت دست پا زدم بیرو نم کرد ، و مو ج رود خا نه دو با ره پا یم را به شد ت پایا ن  کشید و مرا تا بستر ریگها که در دل در یا بو دند پایا نتر کشید ، دو با ره با شد ت بیشتر تقلا کرد م و قتی که بیرو ن شد م در لب رو د خا نه بود م و دید م زند گی جریا ن دارد .

فردا دو با ره به تنها ی به رو د خا نه رفتم ، اما ورزش شنا ورزی را بلد شد ه بو دم ، البته بعد از دو با ر  بعد از اسا رت و شکنجه مو ج.

بلی به شها دت همه همبا زی ها یم من در آن رو ز گار در ورزش شنا از بهتر ینها بودم .

نهنگی بچه خود را چو خو ش گفت

به  دین  ما حرا م آمد کرا نه

به مو ج آو یز از سا حل بپر هیز

همه در یا ست ما را آشیا نه

 

[ شنبه نهم شهریور 1392 ] [ 14:48 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]

ربا عی

 نو ر وچرا غ و پنجره هر سه اسیر شد

شا عر غر یب و دیده او هم ضریر شد

تنها صدا ست مونس او در گداز روز

او را بسا ط زند گی شبه کویر شد

عزل

به پا سخ  آقای پرتو مرد درد و درک

{امشب صدا ی قا فله ء نور میر سد}

بر درب با غ لشکر زنبور میرسد

ای باغبان خسته و افسرده و مریض

فصل فر یب و غارت مزدور میر سد

بر خیز همتی که به تاراج میرویم

آ فت بباغ شاخهء  انگو ر میرسد

از دو ر میرسد به دو گو شم نهیب خا ص

هر چه که هست ضجه نا جو ر میرسد

تا درک ما به معنی این سا ز میرسد

تند یس ما به پر تگه  گور میرسد

پیش از وقوع حا دثه تا ایستلا ی شب

همت کنیم جا ده ء پر نو ر میر سد

محتاج

 

[ پنجشنبه هفتم شهریور 1392 ] [ 15:14 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]
فقر ، بی سوا د ی و محرو میت با عث میشو د که سبک زند گی کسا نی که فا قدابتکا ر اقتصا د ی ، سیا سی ُ فر هنگی و ادا ری در نظا م اند تو سط انها ی که وا جد ابتکا ر  اندمد یر یت شود .

 این رسم و آ یین در زما نه ما پیدا نه شد ه بلکه از پیشینه ها ی دو ر به این سو اسارت انسا ن و بهره کشی از نیرو و توا نا ییش به این سبک ادا مه دا رد . اما ما مو ر یت انسا ن مسوول در برا بروجدا  ن و دربرا بر بی عدا لتی ها چیست؟

 سکو ت ؟ تسلیم  ؟ دنبا له رو ی و یا مخا لفت با این هنجا ر ها ی نا هنجا ر.

شا ید در تا ریخ پیدا یش این نا هنجا ر یها همیشه حق با حق گو و پا سدار ارزشها ی حق پر ست نبو د ه است و بیشما ر صدا ها ی در گلو ها خفه و در گو رستا ن خفته شد ه  اند ، اما صدا ی حق گو ی و استبداد  ستیزی خفه و خفته نه شد ه و تا امرو ز ادا مه دارد .

حضو ر نیرو مند فقر در بد خشا ن از انگیزه ها ی نیرو مند ی است که ضجه مخا لفت مو لا نا با عث را بلند کرد .

حضور نیرو مند فقر فر هنگی با عث شد تا هیزم و هیمه  سو خت انقلا ب ثور ؟! از میا ن جوا نا نی بد خشا ن تا مین گردد حضو ر نیرو من فقر سبب شد  تا آ ما ر مجا هدا ن و کشته شد ه گا ن زما ن جها د بد خشا ن بیشتر از کا بل و مزا ر با شد .

حضو ر نیرو مند فقر با عث شد تا در دفا ع از آ رما نها ی دمو کرا سی در حکو مت آقا ی کر ز ی جوا نا ن بد خشا ن در هلنمد، قلا ت ، کنر و فرا ه هر  رو ز کشته شو ند .

حضو ر نیرو مند فقر با عث شد در زمان اما رت اسلا می چها ر هزا ر و دو صد طا لب بد خشا نی برا ی تحقق

 ارما نها ی اسلا می را دیکا لیستی از بگوا ه تا آی خا نم در صف او ل نبرد به رو ی سا یر برا درا نشا ن گلو له پرتاب  کنند.

 ادا مه دارد

[ دوشنبه نهم اردیبهشت 1392 ] [ 12:36 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]
بدخشان 1) بدخشان ، منطقه ای قدیمی در درة علیای آمودریا (جیحون ). آمودریا در این دره به رود پنج شهرت دارد و مرتفعترین قسمت آن در افغانستان ، واخان خوانده می شود. هنگام تعیین مرزهای بین المللی در اواخر قرن سیزدهم /نوزدهم ، دالان طویلی در مجاورت رود واخان ، که تا مرز چین امتداد داشت ، به سرزمین افغانستان واگذار شد تا قلمرو امپراتوری هند انگلیس را از سرزمینهای تحت نظارت روسیة ] تزاری [ در آسیای مرکزی جدا سازد. درّه های عمیق آمودریا و ریزابه های آن ، در کرانة چپ (رود کوکْچه ) و در کرانة راست (رود پامیر که مرز افغانستان و جمهوری تاجیکستان را در مشرق دالان واخان تشکیل می دهد؛ رود غُنْد ] گونْت [ که قسمت علیای آن به «علی شور» موسوم است ؛ و رود بارتَنگ که در نواحی نزدیک به سرچشمه هایش به مرغاب ، و در مرتفعترین قسمتش به آقسو معروف است ) در میان کوه ـ سنگهای فلات پامیر (ارتفاعات کوهستانی عظیمی که ملتقای هندوکش ، قراقوروم و کونلون شان است ) احاطه شده است .

ساختار کوه شناختی ارتفاعات پامیر پیچیده است ، و از نظر پیدایش ، در سمت شمال ، هرسی نین و در سمت جنوب ، که دشتهای گوندوانا و آسیایی با یکدیگر تلاقی می کنند، سیمرین و آلپی است . قطعاتی از سنگهای زیرزمینی دورة پرکامبرین و توده های خاراسنگ متعلق به دوره های مختلف ، در میان طبقات بالایی چینه های بازمانده از عصر مزوزوئیک پراکنده است . میانگین ارتفاع این ناحیه ، بین سه تا چهارهزار متر است ، و برفراز آن کوه ـ سنگهای برج مانند عظیم پوشیده از یخ قرار گرفته که میانگین ارتفاع آنها پنج تا شش هزار متر است . ارتفاع برخی از قلل کوهها در شمال (در تاجیکستان ) به بیش از هفت هزار متر می رسد (ارتفاع قله ای که در حکومت شوروی کمونیسم خوانده شده ، در رشته کوههای آکادمی علوم 495 ، 7متر، و ارتفاع قله ای که لنین نامیده شده در سلسله جبال ترانس آلایی ، 134 ، 7متر است ). ارتفاع کوههای هندوکش نیز در مرز افغانستان و پاکستان به بیش از هفت هزار متر می رسد (قلة کوه نوشاخ در این رشته کوهها 485 ، 7متر است ).

از حوضة کوکچه تنها از تنگهای بسیار پرشیب می توان به نورستان (کافرستان ) و درّة پنجشیر رسید (ارتفاع تنگ انجمن که به پنجشیر می رسد 400 ، 4متر، و ارتفاع چندین تنگ دیگر در راه نورستان ، حدود 500 ، 4متر است ).

این سرزمین مرتفع آب و هوای بسیار سخت دارد، میانگین دمای دشتهای فلاتی شکل پامیر، در دی ماه حدود 20 درجه سانتیگراد زیر صفر، و در تیرماه حدود 10 تا 12 درجة سانتیگراد است . سردترین دما در زمستان به کمتر از 50 درجة سانتیگراد زیر صفر می رسد. میزان بارندگی سالانه در ارتفاعات رو به مغرب یا شمال غربی به 800 تا 500 ، 1 میلی متر نیز می رسد. در دشتهای محصور پامیر به کمتر از 200 میلی متر و در حوضة آقسو به کمتر از 100 میلی متر کاهش می یابد که همین امر مرتفعات نامبرده را به صورت بیابان درآورده است . در بستر درّة جیحون که حدود 300 تا 400 متر ارتفاع دارد، و نیز در درّه های ریزابه های فرعی جیحون ، آب و هوا گرم و نیمه صحرایی یا استپی است اما در نواحی میانه ای این درّه ها آب و هوا از دمای معتدلی با باران بالنسبه فراوان برخوردار است ؛ در فیض آباد (مرکز بدخشان افغانستان ) میانگین دمای هوا در دی ماه 1/0 درجه سانتیگراد و در تیرماه 4/26 درجه سانتیگراد است . میزان بارندگی سالانه در آنجا به 521 میلی متر می رسد. در میانة استپهای گرم پایین این درّه ها و بیابانهای سردِ ارتفاعات آنها، کمربندی از جنگلهای طبیعی وجود دارد که بیشتر درختان آن از تیرة مخروطیان یا سروهای کوهی است . پهنای این جنگلهای کمربندی در مغرب به حدود هزارمتر می رسد، و در درة کوکچه 500 ، 1متر است ؛ و هرچه به طرف مشرق پیش می رود اندازة آن افزایش می یابد و سرانجام در قسمت علیای درّة واخان و پامیر، به سبب خشکی ، ناپدید می شود. درختان جنگلهای اولیه تقریباً در همه جا قطع شده است . بنابراین ، فعالیتهای کشاورزی تنها در درّه ها تمرکز یافته است که جویبارهای جاری از یخچالهای طبیعی ، زمینهای زراعی آنها را آبیاری می کند. در برخی از نواحی مرتفع پامیر، که ارتفاع آنها به 000 ، 3 تا 500 ، 3متر می رسد، فعالیتهای دامداری نیز امکان دارد.

جمعیت بدخشان از اقوام مختلف تشکیل شده است و به لحاظ گذشتن جادة ابریشم از آن و مهاجرت اقوام مختلف بدانجا، به نمایشگاهی از نژادها و زبانهای گوناگون تبدیل شده است . بیشتر جمعیت آن از تاجیکهای فارسی زبان تشکیل یافته است که عمدتاً در حوضة کوکچه و نواحی دَرْواز (نسی ) در طرف افغانستان ، در پیچ و خمهای شمال غربی رود جیحون ، به سر می برند. در سراسر بدخشانِ افغانستان ، تاجیکها بر دیگر قومها، از حیث جمعیت برتری دارند. گروههایی از اقوام قدیمتر در قسمت بدخشان تاجیکستان ، به تاجیکهای کوه نشین یا تاجیکهای پامیر، و نزد همسایگان تاجیک خود، به غَلْچَه مشهورند. اینان به زبانهای ایرانی شرقی گفتگو می کنند و به چندین گروه قومی تقسیم شده اند: شُغْنیها در حوضة غند (گونت ) و خُرُگ (خُرُوک /خاروغ )؛ روشانیها در ناحیة روشان در مجاورت جیحون ؛ بارْتَنْگها که همگی به گویشهای نزدیک به هم (فارسی قدیم ) سخن می گویند و بزرگترین گروه قومی این منطقه ، و ظاهراً سه چهارم کل غلچه ها را در خاک تاجیکستان ، تشکیل می دهند؛ واخیهای درّه واخان که عدّة آنها به حدود یک پنجم کل جمعیت این اقوام می رسد و تقریباً نیمی از ایشان در افغانستان ساکن اند؛ یازْغلامیها که عدة آنان به چند هزار تن می رسد و تقریباً در سیزده روستا در درّه ای به همین نام در شمالِ روشانِ تاجیکستان ، به سر می برند؛ اِشْکاشِمیها که تعداد آنان با افراد گروههای زیباکی و سنگلیچی ، به چند هزار تن می رسد و به طور عمده در افغانستان ، در نزدیکی جایی که رود جیحون

به سوی دالان * واخان می پیچد، به سر می برند؛ قوم وانْچی که در درّة وانچ در شمالیترین منطقة تاجیکستان زندگی می کنند. این قوم ، حدود یک قرن است که به زبان مادریشان تکلم نمی کنند و اکنون در قوم مُنجی ، همسایة تاجیکشان که در درّه مُنجان (کوکچة علیا) در افغانستان به سر می برند، ادغام شده اند.

انزوای زبانی اقوام پامیر با بروز مذاهب گوناگون همراه شده است . بیشتر این قومها به مذهب شیعة اسماعیلی ، که ناصرخسرو (394-481) شاعر بزرگ ایرانی اسماعیلی از رجال آن بود، گرویده اند و به فرقة نزاری وفادار مانده اند. اما اقوام وانچی و یازغلامی در دهة دوم قرن هشتم به مذهب تسنّن بازگشته اند و اکنون با سرعت در حال اختلاط با تاجیکها هستند. اقلیت کوچکی از بارتنگها نیز مذهب تسنّن دارند. هیچیک از زبانهای پامیر خط ثابت ندارد؛ کوشش مقامات شوروی سابق برای تبدیل زبان شُغنیها به زبان ادبی جا نیفتاد. زبان تمدن ، تاجیکی (فارسی ) است که با خط سیریلیک نوشته می شود. میان تاجیکهای پامیر (غَلچَه ) و تاجیکها به معنای اخص ، در زمینه هایی چون شیوة زندگی ، فرهنگ مادّی و سازمان اجتماعی اختلاف مهمی وجود ندارد (کوسماول ، ص 97-99). اینان در اصل ، ده نشینانی اند که به کشت آبی در کَرتها و معمولاً مزارع پلکانی در درّه ها متکی اند. باغداری (گردو، سیب ، توت )، از فعالیتهای عمدة آنان است . در کوهپایه هایی که امکان کشت هست ، دیم کاری دارند. دامداری با کوچهای کوتاه مدت نیز در آنجا رواج دارد. علاوه بر تاجیکها گروههایی از ازبکان در منطقة بدخشان زندگی می کنند. از قرن سیزدهم ، پشتونهای غِلزایی ، نخست به صورت چادرنشین و سپس نیمه چادرنشین ، به همین نواحی آمده اند، و گروههایی از اقوام قرقیز نیز در این منطقه مستقر شده اند.

نخستین بار، نام بدخشان در منبعی چینی (هوان تسانگ ، قرن اول /629)، به صورت پوـ توـ چانگ ـ نا ، آمده است .

/ پلانول ( تلخیص از ایرانیکا ) /

تکمله .

پیشینه . منطقة بدخشان از دیرباز از مراکز تجمع قوم ایرانی بوده ، و به لحاظ کوهستانی بودن ، کمتر پای جهانگشایان بدانجا رسیده است . نام آن در اوایل دورة اسلامی ، در کتابهای جغرافیدانان مسلمان آمده است . این منطقه در دورة اسلامی شهری هم به نام بدخشان داشته است . به نوشتة یعقوبی (ص 288)، بلخ در اواخر قرن سوم ، هفتاد و چهار منبر در شهرهایی که چندان بزرگ نبودند داشت ؛ مانند شهر بدخشان . ابن فقیه (ص 321-322) می نویسد: ربع سوم ] خراسان [ که در مغرب نهر ] جیحون [ قرار دارد، فاصله اش تا جیحون هشت فرسخ است . ] شهرهای آن [ فاریاب و... بدخشان است که مردم از آنجا به تبت می روند. به نوشتة اصطخری ، بدخشان در نیمة اول قرن چهارم ، از نواحی بلخ و «اقلیمی است که شهرها و روستاها دارد و قصبه ] مرکزش [ را بدخشان می خوانند... از بدخشان لعل خیزد و لاژورد و در این کوهها معدنهاست و مشک بسیار افتد به بدخشان » (1368 ش ، ص 217-219). همو می نویسد: شهر بدخشان از ] شهر [ مَنْگ کوچکتر ] است [ و مناطق روستایی بزرگ و آباد و پر نعمت دارد و انگورستانها و جویبارها دارد و در سمت غربی آن رود جَرْیاب (شاخة اصلی جیحون ) جاری است (1967، ص 278-279). به نوشتة مسعودی (ص 64)، رود کَلِف یا جیحون آغازش در اقلیم پنجم آن سوی رباط معروف به بدخشان است که تا بلخ بیست روز راه است و انتهای ولایت بلخ همانجاست . به گفتة ابن حوقل (ص 428) رشته کوه کوچکی نیز از بدخشان به ] سوی [ پایین امتداد دارد که در آن الطایقان (= طالقان ) و وَرْوالیز قرار دارد و تا خُلْم امتداد می یابد. از بدخشان بیجادة (سنگی شبیه به یاقوت ) خوب و سنگهای قیمتی که در زیبایی مانند یاقوت است به رنگهای گلی و اناری و سرخ و شرابی به دست می آید (همان ، ص 449). همو می افزاید: وَخْش و خُتَّل به دو ناحیة وَخّان (= واخان ) و شُقنیّه (شُقنان ) محدود می شود که جایگاه کافران است و از آنها مُشک و برده صادر می شود. در وَخّان کانهای متعدد، از جمله نقره وجود دارد (همان ، ص 476) و راه ختّل به صغانیان از گذرگاه بدخشان از روی رود خرباب (جریاب ) می گذرد و ] از بدخشان [ تا مَنْگ شش مرحله راه است (همان ، ص 518) و فاصلة الطایقان تا بدخشان نیز هفت روز راه و از بلخ تا بدخشان سیزده منزل راه است (همان ، ص 454، 457). صاحب حدودالعالم (ص 105) دربارة بدخشان می نویسد: «شهریست بسیار نعمت و جای بازرگانان و اندر وی معدن سیم است و زر و بیجاده و لاجورد و از تبت مشک بدانجا برند». به نوشتة مقدسی ، بدخشان از رستاقهای بلخ محسوب می شد، و بر مرز ترکستان ، بالای طخارستان قرار داشت (ص 296، 303). کاروانسرایی آبرومند و دژی از (ساخته های ) زبیده (همسر هارون ) دارد که شگفت انگیز است (همان ، ص 303؛ دولتشاه سمرقندی ، ص 347). در معادن آنجا گوهری یاقوت مانند و سنگ فتیله یافت می شود که مانند گیاهِ بَردی در آتش نمی سوزد و هنگامی که آن را در روغن نهند، مانند فتیله روشن شود و از آن کاسته نشود و وقتی از روغن بیرون آرند و ساعتی در شعله های آتش نهند دوباره مانند گذشته پاک شود. از آن خوان (سُفره ) می بافند و چون چرکین شود، به جای شستشو آن را در تنور آتش اندازند تا پاک شود. همچنین سنگ دیگری دارند که چون در خانة تاریک نهند، اندکی روشنی دهد (مقدسی ، همانجا). به گفتة بکران (ص 94، 98) مانند لعل بدخشان در جای دیگر نیست و در درة مقابل معدن لعل ، معدن لاجورد بدخشان است . یاقوت (ج 1، ص 528-529) می نویسد که عامة مردم ، بدخشان را به صورت بَلَخْشان خوانند؛ و آن همان جایگاهی است که معدن بَلَخْش و لاجورد در آن است ؛ و از اینجا ] بدخشان [ بازرگانان تبتی وارد می شوند. بدخشان ، شهری است در بالای طخارستان که به سرزمین ترکستان محدود است . در آنجا سنگِ فتیله است که مردم گمان می کنند پَرِ پرندگان است و به آن طَلْق می گویند.

در 617، چنگیز به همة منطقة بدخشان لشکرها فرستاد و آنجا را بلطف و اکثر آن را بزور گشود (جوینی ، ج 1، ص 102). در 667، بُراق (از سرداران مغول ) از آب آمویه گذشت و به خراسان رفت و از مرز بدخشان و کَشْم و... تا نزدیک نیشابور را به تصرف درآورد (وصاف حضرة ، ص 41). بعد از 670/1271، مارکوپولو (ص 57-59) در گذر از بدخشان ، آنجا را ایالت بالاشان (= بَلَخْشان ) خوانده است . او می افزاید که مردم آن مسلمان اند و زبان مخصوص به خود دارند و ] این ایالت [ سرزمین وسیعی است که برای پیمودن آن دوازده روز وقت لازم است . تمام حُکّام آنجا به خود لقب ذوالقرنین داده اند که مخصوص اسکندر بوده است . غیر از معادن ، اسبهای اصیل و تیزپا دارد. مردانش دلیر و در تیراندازی ماهرند و لباسشان از پوست حیوانات است . ابوالفداء (ص 475) می نویسد: بدخشان در بالای طخارستان و محدود به سرزمین ترکان است . زبیده ، دختر جعفربن منصور، در آنجا قلعه ای عجیب بنا کرد. به نوشتة دمشقی (ص 122، 374، 379) در پسِ شهرهای خطا (= ختا) دو ناحیه به نامهای بدخشان بالا و بدخشان پایین قرار داشت که مرز چین به حساب می آمد. در طخارستان علیا، ناحیة خُتَّل که خُتَّلان و بدخشان ] بالا [ خوانده می شد، قرار داشت ... و واشجرد بزرگترین شهر بدخشان بوده است . نمک نشادری ، که در تیزی و سوزش همانند نشادر مصنوعی است ، در بدخشان دارای کانهایی است . حمدالله مستوفی (ص 261) می نویسد: ماوراءالنهر مملکت بزرگی است از اقلیم چهارم و بلاد مشهورش بخارا و سمرقند و بدخشان و... است . در 752، اُلجایتو و سَتُلْمُش (از امرای محلی ماوراءالنهر) و شاهان بدخشان نسبت به امیر غَزْغَن (از امرای بزرگ ماوراءالنهر) اظهار اطاعت و بندگی کردند (عبدالرزاق سمرقندی ، ج 1، ص 242). به نوشتة نظام الدین شامی (ص 15) بر اثر بیکفایتی امیر بیان سولدوز (از امرای همپیمان تیمور و امیرحسین )، شاهان بدخشان در کوهها ] ی منطقة بدخشان [ سربرآوردند. در این هنگام ، امیرتیمور به همراه امیرحسین ، به دفع امیر بیان (سولدوز) لشکر کشید. وی به جانب بدخشان گریخت ، سپاه مشترک امیرحسین و تیمور وقتی به بدخشان رسیدند، شاه بهاءالدین (امیر آنجا) گریخت و بدخشان به تصرف آنان درآمد (همان ، ص 16). در 763، تیمور در خُلْم ، از توابع بلخ ، لشکرها گردآورد و به اتفاق امیرحسین عازم بدخشان شدند، و چون به طایقان (= طالقان ) رسیدند، در محل آب شور با پادشاهان بدخشان صلح کردند (شرف الدین علی یزدی ، ج 1، ص 63؛ نظام الدین شامی ، ص 24؛ عبدالرزاق سمرقندی ، ج 1، ص 322). در 769، میان امیرحسین (امیر ماوراءالنهر) و شاهان بدخشان از یک سو و ملک حسین والی هرات از سوی دیگر، جنگهایی درگرفت که به صلح انجامید (شرف الدین علی یزدی ، ج 1، ص 129؛ عبدالرزاق سمرقندی ، ج 1، ص 397). اما تیمور به بدخشان لشکر کشید و شاه بدخشان ، شیخ علی ، را دستگیر و گله ها و رمه های وی را غارت کرد (شرف الدین علی یزدی ، ص 133-134؛ نظام الدین شامی ، ص 53). مدتی بعد، دوباره شاهان بدخشان با امیرتیمور درگیر شدند و تیمور آنان را سرکوب کرد ( عالم آرای صفوی ، ص 22). در زمان بابرشاه ، سلطان محمد بدخشانی با نام مستعار «لالی » قصد داشت که نظام ایالتی ایرانی به وجود آورد، اما در مقابل لشکریانی که ابوسعید (گورکانی ) به سرکوبی وی فرستاده بود، تسلیم شد و به هرات رفت و پسرش به کاشغر فرار کرد و میرزا ابوبکر، پسر ابوسعید، امیر بدخشان شد. پس از مدتی ، جانشین سلطان محمد از کاشغر مراجعت کرد و بدخشان را دوباره به دست آورد، و ابوبکر از بدخشان رانده شد. به دنبال اعتراض ابوسعید، در 871، شاه سلطان محمد (که در هرات بود) به قتل رسید (بدخشی ، ص شانزده ). در 908، بدیع الزمان میرزا به فرمان سلطان حسین میرزا (بایقرا) به درخواست امیرخسروشاه ، شاه بدخشان ، با دوازده هزار سوار از بلخ به آن سوی روان شد و بدخشان را به دست آورد (روملو، ج 12، ص 96). در آخر 910، در نتیجة قیامی ، ازبکان از بدخشان رانده شدند. ناصر میرزای تیموری ، برادر بابر، به عنوان امیر بدخشان روی کار آمد(بدخشی ، ص شانزده ). در 913، سلطان اویس میرزا (معروف به خان میرزا) پسر سلطان محمود میرزا با رضایتِ بابر به ] حکومت [ بدخشان رسید (اسکندر منشی ، ج 1، ص 39). مدتی بعد، شاه رضی الدین ، رئیس اسماعیلیان کوهستان ] بدخشان [ ، قسمتی از بدخشان را تصرف کرد، اما در 915 به قتل رسید (بدخشی ، ص شانزده - هفده ). در 916، مکرراً خبر استیلای شیبک خان بر خراسان و بدخشان و ماوراءالنهر به گوش شاه اسماعیل رسید. وی ابوالفوارس تیمور بهادرخان را با گروهی از امرا و لشکریان به سرحد قندوز و حصار شادمان و بدخشان و... فرستاد (روملو، ج 12، ص 147-150). در 920، دو سردار ازبک ، جمشید سلطان و مهدی سلطان که حکومت حصار و بدخشان را داشتند، در جنگ با سپاه بابر میرزا کشته شدند و ولایت حصار و بدخشان طبق نشان همایون ] شاه اسماعیل [ مجدداً به خان میرزا (یا سلطان اویس میرزا) داده شد (اسکندر منشی ، همانجا). در 925، میرزاخان امیر بدخشان درگذشت . بابر سلیمان ، فرزند او را که کودکی خردسال بود به جای فرزند خود همایون ، به حکومت بدخشان گماشت (بدخشی ، ص هفده ). در 954، همایون ، پسر بابر، با سپاهی به بدخشان رفت . میرزا سلیمان ، امیر بدخشان با سپاهیان خُتَّلان و قُندوز و بَغْلان ، به مقابلة وی آمد (روملو، ج 12، ص 419). در آغاز سلطنت شاه طهماسب ، محمدشاه هندی به قصد گرفتن کمک به دربار او آمد و شاه ایران وی را کمک کرد تا سرکشان کابل و غزنین و بدخشان را به اطاعت درآورد (اسکندر منشی ، ج 1، ص 100). در تمام دوران سلطنت شاه طهماسب تا 983، امیر بدخشان ، میرزا سلیمان بود که بابر وی را به حکومت آنجا گماشته بود. در این سال ، نوة او، شاهرخ ، وی را از بدخشان بیرون کرد، اما او مدتی بعد به بدخشان بازگشت (بدخشی ، ص هفده ). در 992 (هنگام سلطنت شاه محمد خدابنده )، ازبکان به فرماندهی عبدالله خان (اوزبک ) بدخشان را مسخر کردند، سلیمان و شاهرخ به هندوستان گریختند (همانجا) و عبدالمؤمن خان ، فرزند عبدالله خان (اوزبک )، حاکم بلخ و بدخشان شد (اسکندر منشی ، ج 2، ص 549). در 999، محمد بابر شاه ، پسر عمر شیخ میرزای گورکانی ، که از ترس سپاه اوزبک مملکت خود را رها کرده بود و در حدود کابل و حصار شادمان ، بی سروسامان می گشت ، سلطان اویس میرزا، عم زادة خود را، که (قبلاً) حاکم بدخشان بود و به میرزاخان شهرت داشت ، برای یاری خواستن ، به دربار شاه عباس اول فرستاد (همان ، ج 2، ص 429). در 1004، به نوشتة اسکندرمنشی (ج 2، ص 508)، حاکم بدخشان ، جان محمد قراول (اوزبک ) بوده است . در نامة شاه عباس به عبدالمؤمن خان اوزبک در 1006، به حکومت وی بر بلخ و بدخشان اشاره شده است (همان ، ج 2، ص 566). در همین سال (1006)، اوزبکان در خراسان عبدالامین خان را به پادشاهی برداشتند و به بدخشان لشکر کشیدند... محمد زمان ] خان [ ، والی بدخشان ، شبانه از قلعة خود به زیر آمد و به طالقان گریخت (منجم یزدی ، ص 176-177). در1010، که شاه عباس به هرات آمد، در اواسط ماه شوال ، ایلچیِ بدیع الزمان میرزا، حاکم بدخشان ، با تحف و هدایا به خدمت وی رسید (همان ، ص 221). پس از مراجعت شاه عباس از خراسان ، باقی خان (اوزبک ) ارادة حمله به بدخشان کرد. بدخشیان از ترس اوزبکان به کوهستانها گریختند و بدیع الزمان میرزا که در خود نیروی جنگ صحرا را نمی دید، در قلعة (بدخشان ) متحصن شد. بدخشیان با او بیوفایی کردند و در میانشان تفرقه و پراکندگی افتاد. سرانجام ، باقی خان بر قلعه مسلط شد و بدیع الزمان میرزا را به قتل رسانید و بدخشان را به یکی از امرای معتمد خود سپرد (اسکندر منشی ، ج 2، ص 632). به نوشتة میرزا محمد کاظم مروی وزیر (ج 2، ص 608، 621)، نادر سردار خود، طهماسب خان ، را که از رود جیحون عبور کرده و برای تسخیر بدخشان رفته بود، سرزنش کرد. در زمان نادر والی بدخشان میرزانبات نامی بود. او در 1159، برخلاف معمول هر سال ، باج و خراج آنجا را به دربار نادر نفرستاد. نادر آقا حسن بیک ، مین باشی کُرد مَردَکانلو، و چند تن از امرا را با پنجهزار سپاهی خراسانی و آذربایجانی روانة خراسان کرد. میرزا نبات ، ناگزیر شد که مالیات سال قبل و سالی را که در آن بود به دربار نادر بفرستد. چون سپاه نادر به سوی بدخشان حرکت کرد، میرزا نبات به پاس احترام وی ، به پیشواز او آمد (همان ، ج 3، ص 1093ـ1094، 1098ـ1099). شیروانی ، سیاح قرن یازدهم ، که به بدخشان سفر کرده و با شاه آنجا گفتگو داشته است ، می نویسد: عموم مردم آنجا فارسی زبان و ساکنان دهاتش نیز فارسی زبان اند و ایلاتشان ترک زبان اند. اغلب بر مذهب ابوحنیفه اند. بدخشان اسماعیلی مذهب بیشمار دارد و شیعة آنجا اندک است (ص 121).

در ] شعبان [ 1293/اوت 1876، پس از الحاق فرغانه به روسیه ، روسها دربارة خط مرزی ، با بیگ قراتگین ] قره تکین [ پیمانی منعقد کردند که براساس آن ، ناحیة مزبور ] بدخشان کوهستانی [ تابع بخارا باقی ماند و نواحی جنوبیتر مسیرِ آمودریا ] بدخشان افغانستان [ به افغانستان پیوست . از آن تاریخ ، بدخشان به دو قسمت مجزا تقسیم شد (بارتولد، ص 331).

منابع : ابن حوقل ، کتاب صورة الارض ، چاپ دخویه ، لیدن 1967؛ ابن فقیه ، مختصر کتاب البلدان ، چاپ دخویه ، لیدن 1967؛ اسماعیل بن علی ابوالفداء، کتاب تقویم البلدان ، چاپ رینود و دیسلان ، پاریس 1840؛ اسکندر منشی ، تاریخ عالم آرای عباسی ، تهران 1350 ش ؛ ابراهیم بن محمد اصطخری ، کتاب مسالک الممالک ، چاپ دخویه ، لیدن 1967؛ همان ، ترجمة فارسی قرن پنجم /ششم هجری ، چاپ ایرج افشار، تهران 1368 ش ؛ واسیلی ولادیمیروویچ بارتولد، گزیدة مقالات تحقیقی ، ترجمة کریم کشاورز، تهران 1358 ش ؛ میرزا سنگ محمد بدخشی ، تاریخ بدخشان ، چاپ منوچهر ستوده ، تهران 1367 ش ؛ محمدبن نجیب بکران ، جهان نامه ، چاپ محمد امین ریاحی ، تهران 1342 ش ؛ مارکو پولو، سفرنامة مارکو پولو ، ترجمة حبیب الله صحیحی ، تهران 1350 ش ؛ عطاملک بن محمد جوینی ، کتاب تاریخ جهانگشای ، چاپ محمدبن عبدالوهاب قزوینی ، لیدن 1911-1937؛ حدودالعالم من المشرق الی المغرب ، چاپ منوچهر ستوده ، تهران 1340 ش ؛ حمدالله بن ابی بکر حمدالله مستوفی ، کتاب نزهة القلوب ، چاپ گی لسترنج ، تهران 1362 ش ؛ محمدبن ابی طالب دمشقی ، نخبة الدهر فی عجائب البرّ و البحر ، ترجمة حمید طبیبیان ، تهران 1357 ش ؛ دولتشاه سمرقندی ، تذکرة الشعراء دولتشاه سمرقندی ، چاپ محمد عباسی ، تهران ] تاریخ مقدمه 1337 ش [ ؛ حسن روملو، احسن التواریخ ، چاپ عبدالحسین نوائی ، ج 12، تهران 1357 ش ؛ شرف الدین علی یزدی ، ظفرنامه ، چاپ محمد عباسی ، تهران 1336 ش ؛ زین العابدین بن اسکندر شیروانی ، حدائق السیاحة ، تهران 1348 ش ؛ عالم آرای صفوی ، چاپ یدالله شکری ، تهران 1363 ش ؛ عبدالرزاق سمرقندی ، مطلع سعدین و مجمع بحرین ، چاپ عبدالحسین نوائی ، تهران 1353 ش ؛ محمد کاظم مروی ، عالم آرای نادری ، چاپ محمد امین ریاحی ، تهران 1364 ش ؛ علی بن حسین مسعودی ، کتاب التنبیه والاشراف ، چاپ دخویه ، لیدن 1967؛ محمدبن احمد مقدسی ، کتاب احسن التقاسیم فی معرفة الاقالیم ، چاپ دخویه ، لیدن 1967؛ جلال الدین محمد منجم یزدی ، تاریخ عباسی ، یا، روزنامه ملاجلال ، چاپ سیف الله وحیدنیا، تهران 1366 ش ؛ نظام الدین شامی ، ظفرنامه ، چاپ پناهی سمنانی ، تهران 1363 ش ؛ عبدالله بن فضل الله وصاف حضرة ، تحریر تاریخ وصّاف ، به قلم عبدالمحمد آیتی ، تهران 1346 ش ؛ یاقوت حموی ، معجم البلدان ، چاپ فردیناند ووستنفلد، لایپزیگ 1866-1873، چاپ افست تهران 1965؛ احمدبن اسحاق یعقوبی ، کتاب البلدان ، چاپ دخویه ، لیدن 1967.

/ حسین قرچانلو /
[ جمعه ششم اردیبهشت 1392 ] [ 17:26 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]
28 حمل فعا ل شد ن مو دیم

[ دوشنبه دوم اردیبهشت 1392 ] [ 10:21 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]
 حر ف بر سه قسم است

حر ف مفت

  حر ف سفت

حر ف سست

بیهو د ه گو ی بر خی یا را ن گر ما به یی ما حرف مفت است جزآنکه ذهن خود را خسته کنند و برآبرو ی خو د لطمه وا رد کنند سو د یگر ی  از گفتن حرف ندا رد .

حر ف سفت ان است که برمبنا ی درک  و بردا شت از کنه واقیعتی گو ینده بعد از تأ مل به ابرا ز ش می پر دازد .

برخی ها ی به ژا ژ گو ی معتا د اند ، نا دانسته در با ره مسا یل نظر میدهند ، بی تا مل د ر با ره رو یداد ها قضا و ت میکنند و شتا بنا ک در مو رد کا ر ها ی مهم متو صل به تصمیم میشوند ، و این حرف ها درواقع ژا ژ ها ی اندکه کسی آنرا نه میشنود ُ-زیرا حرف مفت اند.

[ شنبه سی و یکم فروردین 1392 ] [ 13:20 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]

 

ربا عی افقی و عمود ی

 

 از چهر ه===    افرو خته  ==     گل را ===مشکن

 افرو خته ==    رخ مرو ==    تو دگر ==به چمن

 گل را  ====   تو دگر ==  مکن خجل== ای مه من

مشکن   ===    به چمن  ==  ای مه من=== قد ر سخن

 

[ جمعه سی ام فروردین 1392 ] [ 12:14 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]

 

وصف جغرافی طبیعی افغانستان (افغان)

اگر دراينجا اسم افغان بترتيب حروف تهجي كه بايد الف بابه ( الف و ب ) آغاز شود نشده محض تقديم اسم افغان كه اصل مقصد از تاليف اين كتاب بوده است ميباشد افغان به وزن انبان به معني فرياد و زاري و غوغا و بيقراريست و چنانچه قاعده فارسي است گاهي بدون الف خوانده شده  و فغان گويند و فغان و افغان تا كنون ميانه فارسي زبانان مسعمل بوده صاحب فرهنگ انجمن آراي ناصري رضا قليخان هدايت خيلي اختصاراً گويد كه افغان به معني فرياد و زاريست و نام طايفه ايست كه در مصر بوده و بمرور و هور از ميان بني اسرائيل بيرون رفته و به هندوستان آفتاده و در آن جا كوهستاني قلعه بنياد كرده الي اخر تانكه به سلطنت افغانستان رسيده اند . بالجمله فغان به معني فرياد و زاريست شعرا بسيار در اشعار شان استعمال نموده نگارنده گفته:

            ( فغان و آه زين چرخ ملاعب                كه مكاراست و غماز است فاسد )

سعدي گويد :

  ( اي مسلمانان فغان زان شاهد عابد فريب       كوه بيك ره برد از من صبر و آرام و شكيب)

و در استعمال فغان با الف كه افغان باشد شاعري گفته است :

      ( افغان زتوشوخ نا مسلمان افغان                              افغان زتو آفت دل وجان افغان )

      افغان بچۀ دردل تورحمی نیست                   ازدست توافغان بچه افغان افغان

ديگري گفته است :

      اين قالب بيجان زلبت جان طلبد                               وين خاطر دردمند درمان طلبد

      دل نيست كه اوطالب افغان باشد                              الادل دل من كه دايم افغان طلبد

رضا قليخان هدايت صاحب روضته الصفاي ناصري ميآورد كه در سنه 1168 كه نواب محمد حسن خان قاجار به مازندران رسيد بزرگان قاجاريه و افغان باه يافتند از انجمله كه بحضور شاهانه رسيدند يوسف خان  ، افغان و ملا يار محمد خواجه و اعظم خان و قلندرخان و گلستان خان و مرتضي خان و غيره بودند و مرتضي خان پسر ملا يار محمد خواجه در حسن و صباحت و جمال و وجاهت بي نظير و جمعي خودي و بيگانه او را سير بودند نواب محمد حسن خان قاجار نظر بانكه ملايار محمد امام جماعت و از جمله علما اعلام بود به فرزندش مرتضي خان كه در حسن و جمال بي مثال بود نظر كج بينانه نفرمود هرقدر ملتزمين ركاب سعي كردند كه مرتضي خان را در سلك مقربين درگاه و خدمتگذاران بارگاه منسلك كنند نواب محمد حسنخان قبول نكرد درانوقت شعراي مازندران هريك بجهت ان سروجويبار صباحت وماه اسمان وجاهت شعري سرودند وبياتي برشته نظم كشيدند كه ازانجمله  بيدلي رباعي  افغان زتوشوخ نامسلمان افغان منظوم بود وديگري رباعي اين قالب بيجان زلبت جان طلبد رابجهته مرتضي خان گفت       وباانكه اين كلمه افغان درگاه زاري وبيقراري ميانه فارسي زبانان مستعمل شده ازقديم ميتوان گفت كه نام طايفه بوده كه دراراضي  باقتريانه وباختريانه سكونت داشته اند زيراباختريانه اسم بلخ وجهات قريبه اوبوده چنانچه اريا اسم خراسان جنوبي وجهات هرات ناميده شده بوده است واين اسامي دركتب مورخين يونان بلغات درتمه يونان اززبان  هيروات كه مشهوربابوالمورخين بوده وديودوروسي سيل يونانيان مشروحاومختصرا بوده است كه دراينجا مقصودبسط تاريخ نويسي نيست ومعني لغوي افغان رامقصوداست هيرودت  1 بوناني كه خودازمعاصرين ملوك هخامنشي ايران وكيان بوده وباجازه اسفندياربن گشتاسب بيساحت وگردش درايران رفته وقبل ازميلادمسيح چهارصدواندي ميزيسته وبايران وافغانستان مكررسياحت كرده مياورد كه  اسكيلاقس سياح يوناني درسياحت نامه خود چون مواقع تماشاراذكرمينمايد نام افغان رابادني تحريفي  اغاوان  مينگارد فاضل محقق دانا محمودبيك خان طرزي مديرروزنامه  سراج الاخبار نيزهمين مطلب رادررساله متبوعه سنه 1330 كه سال گذشته باشد وان رساله رابنام اياچه بايد كرد انتشارساخته ازقاموس الاعلام نقل نموده بالجمله درلغت سانسكريت  اغاوان بمعني سوارامده وبمروربامختصر تحريفي افغان شده وبدين طايفه اطلاق گرديده چنانچه لغت وزبان افغان وهاتي وروستائي پشتو بوده است ونسبت اين رانيزبه پشوتن ميدهند كه يك هنرداران نامي ايران درقديم بوده ودرجنگهاي ايرانيان وتورانيان موجوده

--------------------------------------------------------------

1 – هيرودت كه هيروتس يوناني باشد ابوالمورخين اورامي نامند وتاريخي جامع كه مشتمل برهشت جزوباشد نگاشته كه بيشتراوراجع بجنگهاي بري وبحري ايرانيان بايونان ودول صغيره انزمان بوده است اين شخص درسنه 484 چهارصدوهشتادوچهارقبل ازميلاد درشهر هاليقار ايالت بودروم يونان بدنيا بدنياامده پس ازاكتساب علوم وفنون اغازبسياحت دراسياومصرويونان نموده پس ازان اپتدا بنگاشتن تاريخ خويش كه مبني براحوالات امم انزمان خاصه جنگهاي ايرانيان نگاشته ومبلغ 2500 تيره يمان  زمان مكافات گرفته بجهت نگاشتن تاريخ پس ازان به توريون اتاليادرتاريخ 406 قبل ازميلادرفته ودرانجا وفات نموده است تاريخ اوبسيارسيس وروان وهرچه ديده وشنيده نگاشته است وكنون تبليغات مختلفه ترجمه شده است .

 

 

بوده است اما پشتوبضم اول ومنم ثالث صاحبان فرهنگ مانند فرهنگ انجمن اراي ناصري وصاحب برهان وصاحب جهان گيري متفقا ميگويند زبان افغانانست كه باهم تكلم ميكنند هيچ يك ازمبداومنشااين لغت واين اسم بحثي نمي نمايند ولي لفظ پشن وپشت وپشنگ وپشين درلغت فارسي ومواقع جاغرافيائي افدغا نستان بسيار استعمار شده چنانكه(پشن) مو ضوعي بوده است كه ميان پيران ولديه سپهسالار را فراسياب وطوس بن نوزد سپهسالار ايران جنگ واقع شده واين معركه بمظفريت تورانيان ختام يافت واين رباعي مشهوره كه حكيم عنصري وعسجدي وفرخي هريك يك  مصرع گفته اند وفردوسي مصرع اخرراگفته بخصوص همين موضع است چناچه عنصري گفته است وچون عارض توماه بناشد روشن وعسجدي گفته(مانند رخنت گل نبود درگلشن) وفردخي گفته(ومژگانت همي گذركند از جوشن) وفردوسي گفته(مانند سنان گيو درجنگ پشن)وپشنگ بروزن پلنگ نام پدر افراسيايب بوده است وافراسياب نام پدر خود پشنگ رابه پسر خويش پشنگ داد واو  را نيز شيده ناميد وپشت اسم شهريست درنواحي نيشابور وشرحش خواهد امد وپشين نامي پسر كيقباداست كه اورا ك پشين نيز گفته اند ولهراسب وسهراب دوپسران اوبوده اند وابن سهراب بخلاف سهراب پسر رستم بوده كه بدست پدرش رستم كشته شد واروند پسر پشين بوده است چناچه حكيم فردوسي طوسي فرمايد (بداروند از گوهر كي پشين- كه خواندي پدر برپشين افرين) مقصود اين اسامي ولغات درافغا نستان حاليه بزمان بسيار دورگذشته خيلي استعمال ميشده سيد جمال الدين ميگويد پس از غلبه بخت النصر به بيت المقدس ودر زير شكنجه وعذاب افتادن مردم از كثرت رنج وصدمه خلايق بناله وفغان وانين  افتادند وازان زمان موسوم شدند طايفه ازانها به افغان برخي گويند كلمه افغان اسم(الخفيد- شاودل ) كه جد افغانان باشد بوده وعوام اوغان گویندواین کلمه نزدیک است بکلمۀ افغان وهندیهاگویندپتان وافغانان قندهار خود را پشتووپشتان خوانندومردم (خوست)و(کرُم)و (باجاور)خود راپختوو (پختان)نامندواگربه دقت ملاحظه شوداین اسامی اساساًباهم نزدیک بوده مثل (افغان )و(اوغان )و(پتان )که محرف ازپختان بوده وپختان وپشتان گرفته از(پاشتان)بوده وپاشتان دهی ازنشابوراست ،یاآنکه ازپشت که آن هم شهریست ازخراسان بوده ،یاازپیشت که قریۀ درفلسطین است بوده است

قديمترين سند تاريخي كه قدمت افغانستان وافغانراثابت مينمايد وتمام افسانه هاي متفرقه رادرباره مردم افغانستان كه ازمصر يافلسطين بوده ومهاجرت كرده به كوهستان افتاده ودو شده اند طومار واربيك سو مياندازد ان بيانات حكيمانه حكيم افضل ابوالقاسم فردوسي طوسي درشاهنامه است كه دران جا ذكر جنگ رستم دستان را باكومك كوهزاد افغاني وخرابي كه عبا رت از  ده پست گاوزرگرفتن كمك كوهزاد از زال پدررستم وزال پدررستم وسام پدر زال بوده است وعاقبت كشته شدن كمك كوهزاد است بدست رستم چناچه اشعاري كه نام اوغان وافغان دراو است دراين جا ذكرميشود

[ پنجشنبه بیست و نهم فروردین 1392 ] [ 7:8 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]

برادر جا ن بد خشا ن است اینجا

سخن گفتن نه آسا ن است اینجا

بد خشا ن مرد م با هو ش دارد

بد خشا نی دو لب ده گو ش دارد

بد خشا ن  تند یس پر درد دارد

گلو یش آه ،درد ی سرد دارد

بد خشا ن خسته و اند وهنا کست

شکسته قا متش چون شا خ تا ک است

سیاست بر جبینش خط کشیده

عقل از فکر دانا یش رمیده

سیا ست با زی را کرد ه است پیشه

زده است بر فر ق خود با ضرب تیشه

به حرف مفت در دنیا بو د پیش

زبا نش تند تر از ضر بت نیش

 

  

 

[ یکشنبه هجدهم فروردین 1392 ] [ 20:2 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]

بهایی برای معرفی کتاب

به گفتة دانشمندان امروز، دنیا از اسلام؛ سه نوع تعریف دریافته است، اسلام سنتی، اسلام رادیکال و اسلام که حوزه نگرشش به عقلانیت و مدارا،استوار است.

درکشورهای که مدرنیته تا هنوز دق الباب نکرده است، ارزشهای اسلام سنتی با همان اسنتباط کلاسیک باقی مانده است.

اما درعصر جنگ سرد، قطب بندی های امپریالیزم و سوسیالیزم دنیا شاهد تولد سازمانهایی ،با گرایش های رادیکال بود.

این سازمان ها که در واقع متأثر از دید و قرائت از دین بتأسی دیدگا های دانشمندانی مانند: مرحوم سیدقطب و حسن البنأ بود در خارومیانه در نیم قرن گذشته شکل گرفته، اما توسط حکومات بر سراقتدار به شدت سرکوب شدند.

با وجود آنکه بیشتر از نیم قرن از مشکل فلسطین گذشت این سازمانها با توجه به دشواریهای سیاسی نتوانستند در قبال مسایل جهان اسلام موقف واحد بیابند.

اما با اشغال افغانستان توسط شوروی و طرح و پالیسی های کوتاه مدت غرب این فرصت برابر شد، تا سازمانهای اسلامی، اعم از اسلام گرایان سنتی، رادیکال ها و آنهاییکه از دین قرائت عقلایی داشتند، در معرکه دفاع از افغانستان موقف واحد اتخاذ کنند.

متأسفانه بهر بهانه یی که بود، بعد از پیروزی جهاد مردم افغانستان شیرازه اتحاد ها و پالیسی ها به شدت شگافته شد، و مرزبندی های نوین باعث ایجاد افتراق و اختلاف نه تنها در افغانستان و پاکستان بلکه در جهان اسلام شد.

در سال1978 سازمان القاعده با قرائت رادیکال از دین نه تنها در افغانستان زمینه گسترش اختلاف هارا چاق کرد، بلکه برخی کشورهای خاورمیانه، افریقا و حتا قفقاز درشرف تجربه کردن دیدگاه های مدرن شدند.

در این بحبوحه طیف گسترده یی از دانشمندان دنیا یی اسلام، با رودیکرد های شتابزده سازمانهایی رادیکال با نوعی نگرش هوشیارانه وعقلایی با قرائت خردمداری به تعریف و تبین این پرداختند.

دانشمندانی از جنوب آسیا، خاورمیانه مانند: محمد ارغون، نصرحامد ابوزید، علی عبدالرزاق، ابراهیم طاها، قرضاوی و علمایی از مذهب شعیه مانند: مجتهدشبستری، عبدالکریم سروش، مکارم شیرازی از نصوص دین تعبیر عقلایی که در برگیرینده  ارزشهای فقه، کلام، عرفان، فلسفه و اخلاق بود مبادرت کردند.

در افغانستان استاد شهرانی، استاد سیاف، استاد برهان الدین ربانی، استاد شیخ آیت الله محسنی و... از، زمره پیشکسوتانی بودند که از نص  دین تبین و رویکرد عقلایی داشتند.

از زمره استاد پوهاند شهرانی که بیشتر حوزه کارش با تجربیات اکادمیک منهمک شده بود، در راستای قرائت تازه وعقلایی از د ین به کارهای گسترده تر مبادرت کرد.

 استاد در زمان هجرت در پاکستان ا فزون بر آن که  مسؤولیت مدر سی را بدوش داشت، به صورت متواتر مصروف  کا ر های تحقیقی در حوزه دین بود.

ترجمه ریاض الصالحین از زمره کار های شایسته و ماندگاری است که استاد پوهاند نعمت الله شهرانی نسخه نخست آنرا در سال 1993 به آزین چاپ آراسته کرد.

با توجه به اهمیت ویژه که این کتاب داشت، استاد نه تنها به ترجمه آن اکتفا کرد، بلکه بر آن حواشی نوشت و درک مفاهیم پیچیده آنرا برای مخاطب عادی ساده، معنا بخش و روان ساخت.

از آنجا که استفاده از محتوا کتاب برای همه اصناف در افغانستان نه تنها نیاز دینی شمرده میشد، بلکه یک تکلیف اهم برای همه مسلمانها بود.

لذا استاد شهرانی با دید تعمقی کارهای گذشته یی خود را انالیز، تصحیح و تهذیب نموده و به چاپ تازه آن مبادرت کرد. چاپ جدید، افزون بر آن که در قطع و صحافت منقح، مهذب و زیباست بلکه؛ ترجمه و تحشی آن در نهایت غذوبت و شیوایی صورت گرفته است.

از آنجا که استاد در قرآن شناسی دیدگاه فنی و تخنیکی دارد، برخی احادیث را که تلمیح به آیات قرآن اند، وجوه مشترک شان را برای مخاطب عادی تبین و تعریف کرده است.

مطالعه این کتاب ارزشمند، بدون شک برای مخاطبان اعم از عوام و خواص یک نیاز معنوی و اداء تکلیفی دینی بوده مضافاً روحیه ایقاظ، ایمان و اعتماد به نفس را در ضمیر وجدان هر مسلمان تقویت میکنید.

در شرایط که  افغانستان به اصطلاح معروف در معرض تهاجم فرهنگی قرار دارد، چاپ این کتاب نه تنها خدمتی است، در راستایی بیداری و هشیاری نسل جوان بل خدمتی است در جهت شناخت مسؤولیت های دینی و اسلامی.

شک نیست که، مشاغل اداری در مصروف سازی استاد نقش خاص داشته است، اما با توجه به این حقیقت که،

او جنای پیری معنوی و تکا مل قدرت اندیشه ورزی، استاد در اوجنای پختگی و فقاهت است، امید واریم، از ثمره عقلانیت آ نها به مثابه یک دانشمند مخاطبان بهره بگیریند، و ما در آینده شاهد تولید تفکر نو از باور استاد باشیم.

[ شنبه نوزدهم اسفند 1391 ] [ 11:30 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]

شیخ الرئيس ابو علی سینا مینگارد که طبیبی حاذق در مجلس یک از ملوک سامان به درجه محل اعتماد و موثق واقع شده بود که در خلا و ملا ومجالس رسمی  و محافل انس و حرمسرا گاه  بیگاه داخل ميشدو تمامی مخدرات سلطنت را طبا بت میکرد ونهایت خدمت پادشاه زمان محترم و مقرب بود.

 و چون د رحرمسرای شدی نبض زنان و محترمات را گرفتی وزبان و دهان آنها را دیدی وهیچگاه حرکتي که خلاف دیانت و امنیت باشد از او به عرصه ظهور نیامد ،شبي از شب ها در حرمسرا با ملک نشسته بود در آنجا ممکن نبود که هیچ نرینه قدم بگذارد چون گاه خوردن شام رسید پادشاه فرمان داد تا طعام حاضر سازند کنیزکان مشغول به آوردن طبقات اطعمه رنگا رنگ و خورش های جورا جور شدند کنیزکي خوانسالار بود که در صباحت و ملاحت مانند نداشت و بر سایر کنیزکان مهتر بود.

 چون خوان طعام از سر یک از کنیزکان گرفت خم گردید به زمین گذارد چون خواست راست گردد نتوانست همچنان دو تا بجای بماند به سبب

با دی غلیظ که در مفاصل او حادث شد و او را سخت بگرفت که دیگر نتوانست بلند شود پادشاه نهایت متغیر شد و گفت به هر قسم است فوری باید او را مداوا کنی تا بهبودی حاصل نماید.

 ولی در آن وقت هیچ تدبیر طبيعی موجود نبود که به وسایل ادویه جات رفع کند طبیب دانست که بواسطه ادویه که اینک ممکن نیست که موجود شد بهبودی حاصل نشود پس به تدابیر نفسانی پرداخت وگفت تا مقفه از سر آنماه چهره برگرفتند و موی همچون مشک او را به رخساره ای پریشان ساختند تا شاید از شرم و خجلت حرکتي نماید و آن شرمندگی سبب تولید حرارت گردد چون این کار نمودند فایده مترتب نشد .

پس طبیب به فكر شنیعتر عملی افتاد گفت تا بند زیر جامه او را باز کنند و شلوارش را فرو کشند چون بند او را باز نمودند شلوارش پائین کشیدند از کثرت حیا و شرم او را غضب و خشم دست داد و آن خشم و غضب تولید حرارت که در باطن داشت کرد چنانچه آن ریح غلیظ را تحلیل کرد و آن کنیزک در آن حین بر پای خواست و مستقیم وسلیم شد پادشاه از براعت و حذاقت آن طبیب در تعجب رفت و او را آفرین گفت و مخلع ساخت
[ جمعه یازدهم اسفند 1391 ] [ 11:37 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]
خدا هیچ کسی را دو ست ندا رد ، به استثنا ی آنها ی که توا نا ی در ک ، تجزیه و استفا ده مو ثر از فر صت ها ی زند گی را دارند .

خدا  انسا ن را برا ی ما مو ریت مهمی خلق کرد ه است ، و آن ما مو ر یت بدو ن شک کا ر هدفمند  تا ثر گزا ر ونتیجه بخش است.

کا ر ثمر بخش  افزو ن بر آنکه برا ی شخص نشا ط و معنا بخشی زند گی را پیا م

مید هد ، ضمنا اعتماد به نفس فرد نسبت به زند گی رو ز برو ز تقو یت شده و حتا

اثرا ت معنا بخش آ ن بر رو حیه سا یر نزدیکان تا ثیر گزا ر ی مثبت دارد .

[ چهارشنبه نهم اسفند 1391 ] [ 4:12 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]

کینوس{ کوف آب}

کوهستانی بزرگ و وسیع بوده در نواحی بدخشان و سکنه و مردمان آنجا بخشونت و غلظت طبع معروف و به بی باکی و سفاکی موصوف.  زمانی امیر کمال الدین مشهور بکوتاه {کو تا ه}پای که امیری نامور و شاعری مشتهر بود از جانب خواجه ابوبکر فخرالملک موید الدوله ترمذی به حکومت کینوس منتخب گردیده . چون به مقرحکمرانی خویش که کوهستان کینوس باشد رسید و چندی با مردم آنجا معاشرت کرد از طبیعت و اخلاق نکوهیده آنها منزجر گردیده و قصیدۀ در مذمت مردم کینوس باسم خواجه ابوبکر فخرالدین الملک موید الدوله برشته نظم در آورد که مطلع واوایلش اینست .

                        هیهات ازین بیت العمل وین شغل باچندین محل

                                                            زانصاف اگرمن چرخ را ، بستایم آرددین خلل

                        هر لحظه زانبوهی مرا ، افزاید اند وهی مرا  

سودیست برکوهی مراکاندرفلک داردقلل

                        کوهی کشیده سربمه وهم اندران گم کرده ره

                                                            تاریک چون جان ازگنه، مکروه چون شخص از علل

                        گرمن نه برافسوسمی ، کی عامل وکی نوسمی

                                                            یا خاک ره کی بوسمی ، افتان و خیزان برجبل

وشرح حال با تمامی قصیده امیرکمال الدین کوتاه پای در صدر جلد چهارم این کتاب مشروحا نگارش خواهد یافت

 منبع: امان توا ریخ جلد اول صجفه ۱۲۳۹ نسخه قلمی شخصی خودم

[ سه شنبه یکم اسفند 1391 ] [ 16:43 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]

هارون الرشید پنجمین خلیفه عباسی که خلافتش از سنه 173 تا سنه 193 بود معروض داشتند که مقدس ترین مشایخ بزرگ خراسان به بغداد رسیده است. هارون طالب ملاقات او شد شفیق را به خدمت خلافت پناهی آوردند ،هارون گفت تو هستی شفیق زاهد بلخی؟ گفت منم: شفیق ولی زاهد نیستم هارون گفت مرا پندی ده شقیق گفت با هوش باش که خداوند تبارک و تعالی ترا به جای حضرت ابابکر صدیق نشانيده و از تو صدق خواستگار است.  چنانچه از وی ظهور یافت و به جای حضرت فاروق جای داده و از تو میخواهد که فرق  بدهی بین حق و باطل را چنانکه از او پدید شد و به محل حضرت ذوالنورین نشانده است و ازتو حیا و کرم خواسته است، هچنانکه از او به عرصه ظهور پیوست.

 و ترا به محل و مقام علی مرتضی جای داده است و از تو علم و عدل خواسته است چنانکه از او بروز نمود.  هارون گفت زیادت نما شقیق گفت خداوند عالم را خانه ايست که نام او دوزخ است و ترا دربان آن سرا فرموده ،وسه چیز بتو مرحمت کرده است مال و شمشیر و تازیانه و امر کرده است که مردم را بدین سه چیز از جهنم نجات دهی .

اول هر حاجتمندی فقیر که به درگاهد روی نیاز آرد او را محروم نسازی و هرکه فرمان حق را نبردو خلافت نمايد او را به تازیانه تادیب نمائی . و هر کس بدیگری تعدی و جنایتی نماید، و او را بقتل آرد تو او را بدین شمشیر قصاص فرمائی اگر این عمال که گفتم به جای نیاوری خود پیش رو دوزخیان خواهی بود .

هارون گفت باز از این گونه نصایح حکیمانه شمه بیان فرما !شفیق گفت: تو مانند چشمه جوشنده سرشاب آبی و عمال و کارکنان شعبات و جوی های کوچک رونده از او آیند. پس اگر چشمه زلال و روشن و صاف و پاکیزه باشد هرگز از تیره گی و آلوده بودن جوی ها ضرری به او نرسد و همچون حال خود دایما پاک و صاف خواهد بود .

اما اگر اصل چشمه خراب و تاریک و مکدر باشد هیچ امیدي به صافی جویها نتوان داشت که آنان نیز به زودی تیره و کدر خواهند شد.  هارون گفت باز زیادت نما ،شقیق گفت اگر وقتی در بیابان وسیع در غر گرما و حرارت هوا تشنه ماني ؛و تشنه کام گردی ،بدرجه که مشرف مرگ باشی اگر در آن شدت گرما و بی کسی و تنها کسی جام پر از آب سرد زلالي به جهت تو حاضر سازد در بهایش چند خریداری کنی.؟ هارون گفت :هرچه قیمت کند خریداری نمایم .شفیق گفت اگر نفروشد مگر بقیمت نیمی از مملک تو چه خواهی کرد ، هارون گفت ناچار میدهم و آب را گرفته مینوشم و از گزند هلاکت میرهم .

شفیق گفت اگر چون همان آب را که خوردی از تو دفع نگردد و گاه ادرار در محل بول مانده خارج نشود چه خواهی کرد؟ و اگر حکیمي یافت شد و گفت علاج این درد رامن مینمایم، بشرط آنکه مملکت را به من واگذاری .

هارون گفت ناچار میدهم که از هلاکت ادرار نجات یابم .شقیق گفت پس تو به چه مملکت مینازی که تمام قیمت او به بیک شربت آبی پیش ارزش ندارد
[ پنجشنبه بیست و ششم بهمن 1391 ] [ 8:58 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]
 

ر با عی

سرما یه عیش عشق صا فی و صفا است

سرما یه مرد، مر دی ود رد و حیا است

از کبر گذرساد ه دلی را بگزین

حرص و هو س آزرهش نا پیدا است

ایضا

عمر ی به تلاش کسب عزت گشتم

در ها ی امل برو ی  چشمم بستم

در آخر عمر با تعمق دیدم

مستغنی کا میا ب وخوشبخت هستم

ایضا

با عزت نفس الفتم دیر ین است

بی عزت نفس زند گی سنگین است

شیرا زه زندگی بو د عز ت نفس

هر کس که ندا رد این هنر نفرین است

[ یکشنبه بیست و دوم بهمن 1391 ] [ 11:15 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]
پختگی آن  است که پیش از اظها ر مکنو نات و آنچه را میخوا هی برا ی مخا طب

بیا ن کنی ، خا مو ش با ش تا مخا طب مکنو نات و دا شته ها ی دل خو د را برا ی تو با ز گو کند ،  و بعد با استمدا د تآمل ، تد بر و سخن که به میا ن می آو ر ی

متنا سب با سطح دید ، در ک و منا فع مخا طب با شد .

سعد ی چه خو ش گفته است : سخنی که دا نی دلی بیا زارد تو خا مو ش با ش تا دگر ی به میا ن آرد.

بسا از سخنا ن ما از با ب تا مل ارأیه نمیشوند ، بتا سی از یک احسا س شو م و مبهم  وا ژه ها ی را به میا ن می آو ر یم که افزو ن بر ندا شتن سو د برا ی ما پیا مد نکبت با ر و تشو یش زا  دا رند ، لهذا با ید پیش از ارأ یه چنین گفتا ر ی بر در ب زبا ن قفل زد و حد اقل سا کت شد، تا در ک و دید دگرا ن شگفته شده و بعد بگو و با

اند یشه بگو و با اهل بگو.  و گرنه خپله ژبه هم بلا ده هم کلا.

[ یکشنبه بیست و دوم بهمن 1391 ] [ 11:12 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]

علم سه حرفست که عبارت از عین ولام ومیم باشد ومعنی آنان اینست که: عین یعنی علم

ولام بمعنی عمل كردن

 ومیم مخلص بودن در علم وعمل .

[ چهارشنبه بیست و هفتم دی 1391 ] [ 16:56 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]

{وقتی} شیخ حاتم اصم به طرف بغداد حرکت کرد چون مردم از آمدنش خبر دار شدند با ستقبالش شتافتند، و او را با اکرامي لایق و پذیرایی مجلل دریافتند .

در آن وقت المتوکل بالله عباسی که دهمین خلیفه از خلفای بنی عباسی بود و خلافتش از 232 تا 248 امتداد داشت خلیفه وقت بود بغرض خلافت پناهی رسانیدند که زاهدي آراسته و از هرگونه معایب و مثالب پیراسته به بغدادآمده است.

 و در زهد و ورع و قدس و تقوا تا کنون نظیرش دیده و همتایش شینده نشده خلیفه، طالب ملاقات او گردید چون شیخ حاتم اصم به بارگاه خلیفه عصر وارد گردید او را مخاطب بنام زاهد ساخت، متوکل گفت من زاهد نیستم.

 زیرا همه دنیا زمینیان تحت تحکم و خلافت فرمان فرمایی من بوده است با این مراتب چگونه من زاهد خواهم بود! شیخ حاتم اصم گفت: تو زاهد هستی چنانچه خدا يتعالی فرماید  (قل متاع الدنیا قلیل ) و تو به اندکی قناعت فرموده و زاهد هستی نه چون منی که بدنیا و عقبا سر فرو نمیآورم و چگونه زاهد توانم بود.

 متوکل از حسن تقریر دل پذیر نصیحت اندیش او نهایت متالم گردید و بر احترامات شیخ بیفزود و اذن انصراف داد گاه بیرون شدن خلیفه فرمان داد، تا مشت زری خدمتش آورند قبول نکرد و معذرت خواست و بیرون شد.

 چون به جایگاه خویش رسید مردم گفتند چرا انعام و مرحمت خلیفه را رد کردی وقبول نفرمودی حاتم اصم گفت  درگرفتن ذلت خویش و در نا گرفتن عزت نفس مشاهده نمودم .
[ سه شنبه بیست و ششم دی 1391 ] [ 9:13 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]

دنیا از نگاه ازد یا د جمیعت با گر فتا ری قا بل تو جه ایی رو در رو شد ه است ،این ازد یا د جمیعت افزو ن بر انکه ، فقر ، بیکا  ری ،

امرا ض گو نه گون و مها جر ت  فرا هم کر ده، ضمنا بر خی کشو ر ها ی طر فدا  رتو لیتر و گرا یشها ش استبدا دی را وا دا ر سا خته است برا ی بقا ی خود به استبدا د بیشتر متو صل شو ند .

دا نشمندا ن به این با و ر اند که بهر تنا سبی  برا ی کا هش رشد جمیعت ، ایجا د دولت ها ی کو چک  کا را و پاسخگو تمر کز شو د به هما ن اندا زه نسل ها ی ایند ه شا هد امنیت ، وبهبو د و ضعیت اقتصا دی و زند گی مر فه تر خوا هند بو د .

 به نظر شوماخر برای داشتن زندگی سالم، پویا و متلائم با محیط زیست هرچه تکنولوژی‌ها، شرکت‌ها و موسسات کوچک تر باشند و هرچه محیط کار معنابخش تر، دلپذیرتر و کرامت بخش تر باشد ،نتیجه بهتری خواهیم گرفت.

 او مخالف مصرف گرایی و مبلغ توسعه پایدار بود که با بنگاه‌های کوچک و فن آوری‌های کوچک محتمل تر می نمود. هرگاه چیزی اشتباه و خطاست، بیش از اندازه بزرگ هم هست." کشورهای بزرگ با قدرت مرکزی غیر دمکراتیک و فاقد حق خودگردانی واقعی (چین، اتحاد جماهیر شوروی و بعد روسیه، عربستان) نه تنها برای مردم خود جهنم آفریده‌اند بلکه برای صلح بین المللی نیز در مقاطعی مخاطره آفرین بوده‌اند. .

اندازه جغرافیایی برای دول متمرکز و غیر دمکراتیک تصوری از خود ایجاد می کند که ممکن است بیش از ظرفیت ملی آن باشد و برای تحقق این تصور باید جنایت‌هایی صورت گیرد و دروغ‌هایی گفته شود و تقلب‌هایی انجام شود. .

هزینه بزرگی که مردم دنیا برای کمونیسم و فاشیسم پرداختند از یک جهت محصول بزرگی و غیر فدرال بودن دو رژیم فاشیستی و کمونیستی در دو کشور آلمان و اتحاد جماهیر شوروی بود. .

بزرگی کشورهایی که حکومت آنها ظرفیت حکومت فدرال و واگذاری قدرت به مردم را ندارند (مثل ایران، روسیه و چین) هم به حال مردم آن کشورها مضر است و هم به حال همسایگان و مردم دیگر کشورها. هند، آلمان، و ایالات متحده نیز کشورهای بزرگی هستند، اما مردمان این کشورها به تجربه یاد گرفته‌اند که با یک سیستم فدرال قدرت را میان مردم تقسیم کنند..

دولت کوچک می تواند به بیان "کور" دولتی با قلمروی کوچک تر نیز باشد. اوج خلاقیت فرهنگی و علمی یونان و ایتالیا و ثروت و رفاه و سعادت شهروندان آنها زمانی بود که عمدتا در قالب دولتشهرها اداره می شدند..

 تجزیه یوگسلاوی به نفع مردم این سرزمین بوده است. دیوید ثارو مولف کتاب "نافرمانی مدنی" می گوید: "بهترین دولت، دولتی است که به نحو حداقلی حکومت کند." دولت‌های کوچک یا آنها که در قالب فدرال عمل می کنند با این معیار حکومت حداقلی بیشتر همخوانی دارند.

[ شنبه بیست و سوم دی 1391 ] [ 6:3 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]

حسا ب دهقا نی

در ولسوا لی کو ف آ ب بد خشا ن تقو یم یا گا ه شما ر ی سا ل و ما ه تا یک قر ن پیش به حسا ب دهقا نی رو ا ج دا شت .

دهقا نا ن گا ه شما ر ی خو د را معمو لا از 14 قو س شرو ع میکر دند ، شا نز د ه رو ز ما ه قو س شا مل گا ه شما  ری دهقا نا ن و به نا م {نشا ن } کر یچ و و شا نزده رو ز جد ی کر گس یا د میشد .

شا نزد ه رو ز کر یچ هوا نرم و سر د ملیح اما -شا نزد ه جد ی چله و هوا سر د شد ید می شد .

بعد از سپر ی شد ن نشا ن کر یچ و کر گس نشا ن اسپ دا خل میشد و این نشا ن اسپ، نو، رو ز بو د ه که سه رو ز ان نا خن اسپ سه رو ز یا ل و سه رو ز اخیر دم اسپ بو ده است .

 رو ز ها  ی نشا ن اسپ گر م اما در رو ز ها ی  یا ل و دم -معمو لا برف با ر ی سنگین صو ر ت میگر فت.

بعدا نشا ن سگ و زنجیر دا خل و این نشا ن شش رو ز بو ده است که سه رو ز ان سگ و سه رو ز ان زنجیر بو ده و این  نشا ن سرد تر ین رو زها ی فصل زمستا ن که دست ادم با تماس در زنجیر از شد ت سر د ی می چسپید.

بعد از پایا ن چله کلا ن -چله خورد شرو ع میشو د که شا مل نشا ن مر د است و این نشا ن پنجا ه رو ز میشو د .

در نشا ن مرد هر عضو بد ن سه رو زاست :

 نا خن سه روز ، پشت پا سه، رو ز  ، بجلک  رو ز سه رو ز لنگ سه رو ز پیتا و ه بند سه رو ز زانو سه رو ز خنک ستا ره {پشت زانو } سه رو ز شخ نشین { سر ین } سه رو ز بهمن { مو ضع شر م گاه }سه رو  ز-خر آ میز هفت  رو ز و ده نو رو ز   پرک سه رو ز ودر نشان کمر بها ر پیا ن یا فته و تا بستان شروع میشود.

و دراین حسا ب با  گزشتن چهل چله و پنجاه مرد فصل زمستان پا یا ن می یا بد.

 منبع : .پدرم {ملا عبدالغنی} و کا کایم عبد الله

 
[ پنجشنبه چهاردهم دی 1391 ] [ 7:19 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]
ما هیت وجود

به تأ سی از نگر ش فلسفه اگزیستا نسیا لیزم در طبیعت دو نو ع وجود ما هیت و جو د ی دا رد .

1—و جو د حضو ر ی

2-- وجو د حصو لی

و جو د حضو ر ی به و جو د ی گفته میشو د که ما هیت اش منبع استخرا ج خیر و شر نبو ده و اثر گزا ر ی حضو ر

 و جو د ی بد و ن دخا لت و جو د حصو  لی نا ممکن است.

ما نند اینکه سنگ ما هیت و جو د ی دارد اما فی نفسه توا نا ی تحر ک و اثر گزا ر ی بالا سا یر پدید ه ها را ندا رد ، اما زما نیکه دخا لت مو جو د حصو لی با لا  آن اثر گزا ر شد تغییر ما هیت مید هد ،تبد یل به ریگ و یا در سا ختن سا ختمان از آن استفا ده میشو د .

اما مو جو د حصو لی در وا قع انسا ن است که به استمداد عقل و قدرت تصمیم گیر ی مو فق به تغییر سر نوشت خو د و دیگرا ن میشو د .

و انسا نها ی که از قد رت تصمیم گیر ی و دا شتن اراده متکی به عقل ،محر و م اند در وا قع پد ید ه ها  ی اند که ما هیت جضو ر ی دا شته، و سر نو شت آنها تا بع اراده دگرا ن است  . بلی! محمد ص ،مو سی  ،  زردشت و عیسی ما هیت و ما مو ر یت حصو لی دا شته ، و با تا ثیر گزا ر ی مثبت در جهت تغییر سر شت و سر نو شت انسا ن ما مو ریت پیا مبرا نه داشته اند .

[ شنبه دوم دی 1391 ] [ 6:45 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]
تفا و ت قهر ما نها ی ما با دنیا

قهر ما نها ی د نیا ی دگر برا  ی مر د م با کنشها ی  سمبو لیک و متهو را نه رو زنه ها ی بسیا  ری را برا ی فدا کا ر ی ، سر سپرد گی و نگهبا نی از منا فع مر د م برا  ی نسل بعد آیده مید هند .

قهر ما نان دنیا ی دگر زنده،  پو یا و و جو د ریا لیستیک دارند ، قهر ما ن ها  ی وا قعی شجا عتمند ، فدا کا ر آیند ه نگر و سر سپرده در راه آر ما نها ی مر د م اند .

قهر ما نها ی وا قعی از سنخ گا ند ی ، ما ندیلا ، جو رج وا شنگتن ،نهرو و اقبا ل بعد از مر گ هم در قلمرو افکا ر نسل ها ی بعد ی حکو مت دا رند .

زیرا نظا م عقلا یی را که در جغرا فیا یی دید و شنا خت خو د خلق کر د ه اند در وا قع

هد ف و غا یه ان پا سبا نی از منا فع بزرگ است.

قهر ما ن وا  قعی از منا فع پو چ مانند تبا  رگرا  ی وا بستگی عشیره ای و تن پر و  ری نفر ت دا رند .

 و قهر ما نها ی وا قعی با وا ژه ها  ی تر س ،معا مله ،عقد ه پرو ری  ، ریا ،خو د بینی و تجمل گرا ی میا نه نیک ندا رند .

متا سفا نه در کشو ر من قهر ما ن کسیست که تگ محو ر و دا را ی گرا یشها ی استبدا دی با شد .

قهرما ن کسیست که میزا ن فقا هت و عقلا نیت نگر ی اش برا بربا  و زن معده اش با شد.

قهر ما ن کسیست که در زند گی به دلا یل گر فتا ر  بو دنش در ژرفنا ی مصا یب مصد ر خد ماتی شد ه که  بعد از مر گش ما یه مبا ها ت برا ی من و ما نیستد .

 آ ر ی ! در کشو ر من همه قهر ما نها مر د ه اند و با در یغ حضو ر وا قعی ندا رند ، لهذا به انگیزه آنکه ما قهر ما ن و ا قعی ندا ریم با ید از جمع مرد گان کفن پو سیده رو ستا کسی را به ار یکه نشینی در سفینه قهر ما نی به قیا دت قبو ل کنیم .

و برا ی فر زندا ن مان درو غ فراوا ن بسا زیم تا در رو ند زند گی کو چکتر ین دل مشغو لی دا شته با شند . و در سو گ نبو د قهر مان ضجه نکشند و رنج محرو میت بی قهر ما نی مستو لی بر سر نو شت شا ن نبا شد .

[ سه شنبه بیست و هشتم آذر 1391 ] [ 17:56 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]
معنا ی و ا قعی دمو کرا سی آنست  تصمیم مر د م در امو ر سیا سی دو لت شر یک شو د ، معنا ی دمو کر ا سی آنست که دولت با استفا ده از طر ز دید و با و ر مر د م پا یسی سیا سی خو د را تعین کند .

و معنا ی دمو کرا سی آن است که ارا ده ، دید و با و ر عمو م مسلط بر سر نو شت  سیا سی کشو ر با شد . مو کر ا سی در فرا یند تا ریخ با شعا ر ، عوا م فر یبی و تعمیم منا فع فرد تا مین نه شده ، و در وا قع آسیب ها ی فرا وا نی را برا ی مر دم و دو لت ها

با ر آو ر ده است .

[ سه شنبه بیست و یکم آذر 1391 ] [ 6:17 ] [ سیرو س احمد بد خشا نی ]
          مطالب قدیمی‌تر >>

.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ


امکانات وب